Specjalni

W nowym systemie awansu zawodowego nauczycieli wprowadzonym po zmianach w Karcie Nauczyciela od 2022 r. i 2025 r. kluczową rolę w pracy z nauczycielem rozpoczynającym pracę w szkole pełni mentor.

Zastąpił on wcześniejszą funkcję opiekuna stażu i jest osobą, która towarzyszy nauczycielowi w pierwszych latach pracy, pomaga mu rozwijać warsztat oraz obserwuje jego postępy. Jednym z ważniejszych zadań mentora jest także przygotowanie opinii o nauczycielu początkującym, która stanowi element procesu oceny jego pracy.

Kim jest mentor i jaka jest jego podstawowa rola

Zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela mentorem może zostać nauczyciel mianowany lub dyplomowany wskazany przez dyrektora szkoły. Co do zasady nie może to być osoba pełniąca funkcję kierowniczą w placówce (z pewnymi wyjątkami w szkołach niepublicznych).

Podstawowym zadaniem mentora jest wspieranie nauczyciela początkującego w procesie wdrażania się do zawodu. W praktyce oznacza to m.in.:

pomoc w poznaniu dokumentacji szkolnej i zasad funkcjonowania szkoły,
dzielenie się doświadczeniem i wskazówkami dotyczącymi pracy dydaktycznej i wychowawczej,
umożliwienie obserwowania własnych zajęć oraz omawianie ich z nauczycielem,
obserwowanie zajęć prowadzonych przez nauczyciela początkującego i udzielanie informacji zwrotnej,
wspieranie w planowaniu rozwoju zawodowego i wyborze form doskonalenia.

Mentor nie jest więc jedynie „kontrolerem”, ale przede wszystkim osobą, która pomaga młodszemu nauczycielowi odnaleźć się w realiach pracy szkoły i rozwijać kompetencje zawodowe.

Opinia mentora jako element oceny pracy

W kontekście awansu zawodowego szczególne znaczenie ma udział mentora w ocenie pracy nauczyciela początkującego. Zgodnie z przepisami dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy po zasięgnięciu opinii mentora oraz rady rodziców.

Mentor przedstawia swoją opinię w formie pisemnej w terminie 14 dni od otrzymania informacji o planowanej ocenie pracy nauczyciela. Warto podkreślić, że brak opinii nie wstrzymuje procedury oceny, jednak w praktyce jest ona ważnym źródłem informacji dla dyrektora.

Opinia mentora opiera się przede wszystkim na codziennej współpracy z nauczycielem oraz obserwacji jego pracy. Mentor ma bowiem możliwość przyglądania się zajęciom, omawiania ich z nauczycielem i obserwowania jego rozwoju w dłuższej perspektywie czasu.

Co powinna uwzględniać opinia mentora

Choć przepisy nie narzucają jednego wzoru opinii, powinna ona odnosić się do kryteriów oceny pracy nauczyciela określonych w przepisach o ocenie pracy i też realizowanych wymaganiach. Dotyczą one m.in.:

poprawności merytorycznej i metodycznej prowadzonych zajęć,
dbałości o bezpieczeństwo uczniów,
wspierania rozwoju uczniów i indywidualizacji nauczania,
współpracy z innymi nauczycielami,
przestrzegania przepisów prawa oświatowego.

W praktyce dobra opinia mentora nie jest jedynie krótką oceną. Powinna zawierać także przykłady działań nauczyciela, jego mocne strony oraz obszary wymagające dalszego rozwoju. Dzięki temu staje się realnym wsparciem dla dyrektora w podejmowaniu decyzji o ocenie pracy nauczyciela.

Znaczenie opinii mentora w dalszej ścieżce zawodowej

Ocena pracy nauczyciela początkującego ma bardzo konkretne konsekwencje. Po zakończeniu okresu przygotowania do zawodu nauczyciel może zostać zatrudniony na czas nieokreślony tylko wtedy, gdy uzyska co najmniej dobrą ocenę pracy.

Opinia mentora staje się więc jednym z elementów, który wpływa na dalszą drogę zawodową nauczyciela – zarówno na możliwość kontynuowania pracy w szkole, jak i na kolejne etapy awansu zawodowego.

Rola mentora w pracy z nauczycielem początkującym nie ogranicza się jedynie do bieżącego wsparcia. Mentor obserwuje rozwój nauczyciela, pomaga mu budować warsztat pracy i przekazuje informacje zwrotne. Jednocześnie przygotowuje opinię, która jest ważnym elementem oceny pracy dokonywanej przez dyrektora szkoły.

Checklista zadań mentora TUTAJ

Dobrze przygotowana opinia mentora powinna opierać się na rzetelnej obserwacji pracy nauczyciela oraz odnosić się do kryteriów określonych w przepisach. Dzięki temu pełni nie tylko funkcję formalną, ale także wspiera rozwój zawodowy nauczyciela na początku jego drogi w zawodzie.

W naszych materiałach znajduje się przykóładowa opinia o nauczycielu początkującym.

Opinie kupisz TUTAJ

Od wielu lat jesteśmy ekspertkami do spraw awansu zawodowego, swoją praktyczną wiedzę wykorzystałyśmy w publikacjach będących kompleksowym wsparciem dla nauczycieli na ścieżce awansu zawodowego. Zawierają one niezbędne informacje wraz z dokumentacją do edycji.

POBIERZ TUTAJ

PRZYKŁADOWE PYTANIA I PROBLEMY NA EGZAMIN TUTAJ

Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ

TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ

UCZEŃ SŁABOSŁYSZĄCY TUTAJ

DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ

KUPISZ TUTAJ

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ