Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w pigułce. Co naprawdę usprawniamy podczas zajęć?

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne nie są korepetycjami ani dodatkową lekcją języka polskiego czy matematyki. Ich celem nie jest wyłącznie uzupełnianie braków w wiadomościach, lecz usprawnianie funkcji, które są potrzebne dziecku do czytania, pisania, liczenia, rozumienia poleceń i samodzielnego wykonywania zadań.

Nazwa zajęć wskazuje na dwa kierunki pracy:

• korekcję, czyli usprawnianie funkcji rozwijających się wolniej, nieharmonijnie lub w sposób zaburzony,
• kompensację, czyli wykorzystywanie mocnych stron dziecka, odpowiednich strategii, pomocy i dostosowanego środowiska.

Jeżeli uczeń ma trudność z zapamiętaniem instrukcji słownej, nie wystarczy wielokrotnie ją powtarzać. Trzeba równocześnie rozwijać pamięć słuchową oraz nauczyć dziecko korzystania z planu obrazkowego, modelu, gestu czy listy kolejnych czynności.

Co nauczyciel usprawnia podczas zajęć korekcyjno-kompensacyjnych?

Percepcję wzrokową i pamięć wzrokową

Uczeń ćwiczy:

• dostrzeganie różnic i podobieństw,
• różnicowanie liter, cyfr, kształtów i znaków,
• analizę i syntezę wzrokową,
• składanie całości z części,
• zapamiętywanie układów i sekwencji,
• śledzenie wzrokiem oraz zachowanie kierunku od lewej do prawej.

Percepcję i pamięć słuchową

Nauczyciel rozwija:

• skupianie uwagi na dźwiękach,
• zapamiętywanie poleceń i kolejności informacji,
• rozpoznawanie i odtwarzanie rytmów,
• analizę i syntezę sylabową oraz głoskową,
• rozpoznawanie rymów, sylab i głosek,
• różnicowanie głosek podobnych pod względem brzmienia.

Uwagę, pamięć i funkcje wykonawcze

Uczeń uczy się:

• koncentrować na zadaniu,
• ignorować nieistotne bodźce,
• zapamiętywać kolejne etapy działania,
• planować pracę,
• rozpoczynać i kończyć zadanie,
• kontrolować tempo działania,
• sprawdzać efekt swojej pracy i poprawiać błędy.

Motorykę małą i grafomotorykę

Podczas zajęć usprawnia się:

• sprawność dłoni i palców,
• koordynację obu rąk,
• chwyt narzędzia pisarskiego,
• regulowanie siły nacisku,
• koordynację wzrokowo-ruchową,
• rysowanie po śladzie i odwzorowywanie wzorów,
• płynność, kierunek i tempo ruchów potrzebnych podczas pisania.

Orientację w schemacie ciała i przestrzeni

Uczeń ćwiczy rozpoznawanie prawej i lewej strony, określanie położenia przedmiotów, orientację na kartce, odtwarzanie układów przestrzennych, rozumienie następstwa oraz poruszanie się zgodnie z instrukcją.

Funkcje językowe i komunikowanie się

Zajęcia wspierają rozumienie pojęć i poleceń, budowanie wypowiedzi, nazywanie cech i czynności, porządkowanie wydarzeń, opowiadanie historyjek oraz rozumienie związków czasowych i przyczynowo-skutkowych.

Umiejętności potrzebne do czytania, pisania i liczenia

Nauczyciel rozwija podstawowe funkcje warunkujące naukę szkolną. Uczeń ćwiczy między innymi rozpoznawanie liter i głosek, czytanie sylab i prostych wyrazów, odwzorowywanie znaków, rozumienie liczebności, porównywanie zbiorów, tworzenie rytmów, przeliczanie oraz wykonywanie działań na konkretach.

Samodzielność, motywację i poczucie sprawstwa

Ważnym obszarem jest również uczenie dziecka podejmowania kolejnej próby, radzenia sobie z błędem, proszenia o pomoc, korzystania ze strategii oraz kończenia rozpoczętej pracy. Uczeń powinien zauważać własne postępy i odzyskiwać wiarę w swoje możliwości.

O czym trzeba pamiętać?

Zajęcia powinny wynikać z diagnozy funkcjonalnej ucznia, a nie z przypadkowego zestawu kart pracy. Cele muszą być konkretne i możliwe do zaobserwowania. Zamiast zapisu „usprawnianie uwagi” warto określić, jak długo i w jakich warunkach uczeń ma wykonywać zadanie.

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne:

• mogą być prowadzone indywidualnie lub w grupie liczącej maksymalnie pięciu uczniów,
• trwają co do zasady 45 minut, z możliwością dostosowania czasu do potrzeb ucznia,
• nie wymagają posiadania opinii poradni, jeżeli potrzeba wsparcia została rozpoznana przez nauczycieli i specjalistów,
• nie zastępują zajęć rewalidacyjnych,
• powinny być prowadzone przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje z zakresu terapii pedagogicznej lub pedagogiki korekcyjnej.

Praktyczna pomoc dla nauczyciela

Przygotowana przez nas teczka pomaga zaplanować zajęcia od diagnozy potrzeb aż do oceny ich efektów. Znajdziesz w niej między innymi:

• najważniejsze informacje dotyczące organizacji zajęć,
• przykładowe programy dla uczniów klas 1–3,
• propozycje celów i tematów zajęć,
• przykładowe oceny efektywności,
• kartę obserwacji funkcjonowania ucznia,
• inspiracje do ćwiczeń i aktywności,
• gotowe karty pracy do wydrukowania.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak prawidłowo zaplanować zajęcia, dobierać ćwiczenia do rzeczywistych potrzeb ucznia, dokumentować pracę i oceniać jej efekty, zapraszamy do zakupu szkolenia oraz teczki dotyczącej zajęć korekcyjno-kompensacyjnych.

To konkretne wsparcie dla nauczycieli, terapeutów pedagogicznych i specjalistów, którzy chcą prowadzić zajęcia świadomie, funkcjonalnie i z myślą o tym, aby wyćwiczone umiejętności pomagały dziecku również podczas lekcji i w codziennym funkcjonowaniu.