Specjalni

Opisz dynię” — za tym krótkim poleceniem kryje się wiele umiejętności. Uczeń musi uważnie obejrzeć przedmiot, wybrać jego cechy, znaleźć odpowiednie słowa i połączyć je w zdania. Gdy opis ma być pisemny, dochodzą jeszcze trudności związane z zapisem, ortografią i interpunkcją.

Dla wielu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi tworzenie dłuższych wypowiedzi ustnych i pisemnych jest dużym wyzwaniem. Dziecko może wiedzieć, co chce powiedzieć, ale potrzebować podpowiedzi, od czego zacząć i jak uporządkować myśli. Dlatego przygotowałyśmy trzy karty, które wspierają opisywanie dyni na różne sposoby: przez wypowiedź ustną, odpowiedzi na pytania i rysunek oraz samodzielny opis pisemny.

„Jaka jest dynia?” — wsparcie wypowiedzi ustnej

Pierwsza karta zachęca do przyjrzenia się dyni na ilustracji lub prawdziwemu okazowi na ławce i opowiedzenia o nim. Kolorowe pola ze słownictwem pomagają nazwać jej kształt, kolor, wielkość, skórkę, zapach i wnętrze.

Uczeń nie musi samodzielnie przypominać sobie wszystkich określeń. Może wskazać lub odczytać pasujące słowo, a następnie wykorzystać je w zdaniu. Zamiast ogólnego pytania „Jaka jest dynia?” możemy zapytać: „Które słowo opisuje jej kształt?”.

Podane określenia są propozycjami — wybieramy te, które pasują do oglądanej dyni. Warto też zachęcać dzieci do podawania własnych słów.

POBIERZ TUTAJ

Łatwiejsza wersja — pytania, krótkie zdania i rysunek

Karta zakończona zadaniem „Narysuj dynię” dzieli pracę na niewielkie etapy. Najpierw uczeń odpowiada na pytania o kolor, kształt, wielkość i skórkę dyni. Pomoc stanowią określenia umieszczone nad pytaniami. Następnie uzupełnia zdania dotyczące tego, co znajduje się na czubku dyni i w jej środku. Na zakończenie wykonuje rysunek.

Ta wersja pozwala połączyć krótkie wypowiedzi z działaniem plastycznym. Rysunek może stać się kolejną okazją do rozmowy: „Co narysowałeś?”, „Jaki kolor wybrałeś?”, „Gdzie znajduje się ogonek?”.

POBIERZ TUTAJ

Trudniejsza wersja — opis w 5–6 zdaniach

Druga wersja karty „Opisujemy dynię” zawiera te same pytania i zdania do uzupełnienia, ale prowadzi do napisania opisu w 5–6 zdaniach. Wcześniejsze odpowiedzi stają się planem wypowiedzi. Uczeń może wracać do zgromadzonych słów i informacji, zamiast za każdym razem zaczynać od nowa.

Przed pisaniem warto wspólnie powiedzieć opis na głos. Pomaga to sprawdzić, czy zdania są zrozumiałe i w jakiej kolejności je zapisać.

POBIEZ TUTAJ

Jak wykorzystać karty na zajęciach?

Jeśli mamy taką możliwość, przynieśmy do klasy prawdziwą dynię. Oglądanie jej z bliska, dotykanie skórki i poznawanie wnętrza ułatwia łączenie słów z konkretnym doświadczeniem. Możemy również pracować z ilustracją zamieszczoną na karcie.

Nie trzeba wykonywać wszystkich zadań podczas jednych zajęć. Można zacząć od rozmowy z wykorzystaniem karty słownikowej, następnie przejść do pytań i rysunku, a opis pisemny zaplanować na kolejne spotkanie. Można też od razu wybrać wersję odpowiadającą możliwościom ucznia.

Najważniejsze jest zapewnienie takiej pomocy, dzięki której dziecko będzie mogło coraz samodzielniej wyrażać swoje myśli. Dla jednego ucznia sukcesem będzie trafne dobranie słowa i wypowiedzenie zdania, dla innego — napisanie całego opisu.

Jeżeli szukasz materiałów na zajęcia rewalidacyjne, możesz skorzystać z naszych propozycji.