Jak wesprzeć ucznia podczas lekcji, żeby mógł pracować nad wspólnym tematem i coraz więcej robić samodzielnie? To pytanie często towarzyszy nam w pracy nauczyciela współorganizującego kształcenie.
Pomoc zaczyna się jeszcze przed zajęciami — od rozmowy z nauczycielem przedmiotu. Ustalamy, czego uczniowie mają się nauczyć, co może utrudnić im pracę i jakie materiały ułatwią zrozumienie treści. Właśnie do takiego wspólnego planowania przygotowałyśmy kartę „Jedna lekcja — różne możliwości” oraz wypełniony przykład do „Trenu VII” Jana Kochanowskiego.
Wspólne planowanie zamiast pomocy dopiero przy trudności
Podczas lekcji łatwo wejść w rolę osoby, która na bieżąco tłumaczy polecenia, podpowiada odpowiedzi i pomaga skończyć zadanie. Takie wsparcie bywa potrzebne, ale warto wcześniej zadbać o to, by uczeń wiedział, co ma zrobić i z czego może skorzystać.
Karta porządkuje rozmowę nauczycieli wokół kilku pytań:
- Jaki jest cel lekcji?
- Jak udostępnimy treść?
- W jaki sposób uczeń będzie mógł pokazać, czego się nauczył?
- Jakiego wsparcia może potrzebować?
- Po czym poznamy, że osiągnął cel?
Dzięki temu łatwiej ustalić również nasze role: kto wprowadza temat, kto pokazuje materiały, kiedy pracujemy z całą klasą, a kiedy potrzebna jest pomoc indywidualna.
Co może zrobić nauczyciel współorganizujący?
Wnosimy do planowania wiedzę o sposobie funkcjonowania ucznia. Zwracamy uwagę na to, co pomaga mu rozumieć polecenia, utrzymać uwagę, komunikować odpowiedzi i organizować pracę.
Możemy wcześniej przygotować słowniczek, wybrać krótsze fragmenty do kolejnego czytania, zaproponować początki zdań lub uporządkować materiały. Ustalamy też, kiedy damy uczniowi czas na samodzielną próbę, a kiedy zaproponujemy pomoc.
Ważne, żeby dostępne rozwiązania mogły służyć również innym osobom w klasie. Z nagrania tekstu, objaśnień czy możliwości odpowiedzi ustnej może skorzystać więcej uczniów.
Jak wygląda to przy „Trenie VII”?
W przykładzie dołączonym do szablonu pracujemy nad wyjaśnieniem, dlaczego widok ubrań Urszulki pogłębia cierpienie ojca.
Uczeń może czytać lub słuchać utworu, korzystać z kart ze słowniczkiem, oglądać ilustrację i układać wybrane fragmenty. Materiały można łączyć. Nauczyciel współorganizujący pomaga uczniowi znaleźć potrzebne objaśnienie, wrócić do odpowiedniego wersu i powiązać szczegół z sensem utworu.
Następnie uczeń wybiera sposób odpowiedzi. Może napisać kilka zdań, nagrać wypowiedź, przygotować rysunek albo wykonać symbol. Każdej formie towarzyszy wyjaśnienie związku z treścią trenu oraz wskazanie odpowiedniego fragmentu. Może je przekazać ustnie, pisemnie, przez wybór odpowiedzi lub z wykorzystaniem AAC.
Sam rysunek sukienki nie pokaże nam jeszcze, czy uczeń rozumie utwór. Potrzebujemy dowiedzieć się, co ten przedmiot oznacza w jego odczytaniu tekstu.
Wybór, który daje uczniowi sprawczość
Możliwość wyboru ma sens wtedy, gdy uczeń zna dostępne opcje i wie, czego od niego oczekujemy. Czasem wystarczą dwie propozycje. Możemy też wspólnie ustalić pierwszy krok i pozwolić zmienić formę pracy, jeśli wybrana okaże się zbyt trudna.
Naszym zadaniem jest obserwować, ile wsparcia rzeczywiście potrzeba. Zanim podpowiemy, zostawmy chwilę na namysł. Zamiast od razu wyjaśniać, zapytajmy: „Z której pomocy możesz teraz skorzystać?”. W ten sposób uczymy również samodzielnego sięgania po narzędzia.
Po lekcji wracamy do celu
Karta może służyć także do krótkiego podsumowania współpracy nauczycieli. Sprawdzamy, co uczeń zrozumiał, z czego skorzystał samodzielnie i gdzie nadal potrzebował pomocy.
To ważniejsze niż samo ukończenie pracy. Uczeń może wykonać mniej czynności, a jednocześnie trafnie wyjaśnić sens fragmentu. Może też przygotować staranny model, lecz nadal potrzebować rozmowy o jego znaczeniu.
Szablon do wspólnego wykorzystania
Kartę „Jedna lekcja — różne możliwości” przygotowałyśmy jako pomoc w planowaniu zajęć inspirowanych UDL. Nie trzeba wypełniać wszystkich pól ani przygotowywać osobnego zestawu zadań do każdej kolumny. Wybieramy rozwiązania potrzebne przy danym celu i w konkretnej klasie.
Szablon pomaga nam spojrzeć na lekcję jednocześnie z perspektywy przedmiotu i potrzeb uczniów. A przede wszystkim — zaplanować takie wsparcie, które daje uczniowi miejsce na własną pracę, decyzję i odpowiedź.
Przykładowe IPET-y zgodne ze zmianami obowiązującymi od 1 września 2026 roku
Pomocne materiały w pracy z uczniami ze SPE
- programu zajęć,
- przykładowych wpisów do dziennika,
- przykładowych ćwiczeń,
- oceny efektywności,
- gotowych zadań.



Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ

Polecamy również ,,Zajęcia rewalidacyjne – spektrum autyzmu” są one nie tylko bogatym źródłem gotowych dokumentów, narzędzi i pomysłów, ale również inspirują do kreatywnego podejścia w pracy z uczniami ze spektrum autyzmu. Dzięki nim nauczyciele i terapeuci mogą efektywniej wspierać rozwój swoich podopiecznych, tworząc dla nich przyjazne i dostosowane środowisko edukacyjne. To niezastąpione kompendium w codziennej pracy z uczniami ze spektrum autyzmu w szkołach ponadpodstawowych, które przyczynia się do budowania bardziej inkludującej i wspierającej szkoły.
Jeżeli prowadzisz zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, skorzystaj z kompleksowego wsparcia w postaci:
Jeżeli prowadzisz zajęcia rewalidacyjne skorzystaj z kompleksowego wsparcia w postaci: - programu zajęć,
- przykładowych wpisów do dziennika,
- przykładowych ćwiczeń,
- oceny efektywności,
- gotowych zadań.



Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ
W ofercie mamy również teczki pedagoga specjalnego, zawierające niezbędną dokumentację do edycji oraz wskazówki, materiały i porady.



Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ


Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ
Dla nauczycieli współorganizujących kształcenie niezbędna dokumentację wraz z materiałami do pracy zawiera TECZKA NAUCZYCIELA WSPÓŁORGANIZUJĄCE.


Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ
Od wielu lat jesteśmy ekspertkami do spraw awansu zawodowego, swoją praktyczną wiedzę wykorzystałyśmy w publikacjach będących kompleksowym wsparciem dla nauczycieli na ścieżce awansu zawodowego. Zawierają one niezbędne informacje wraz z dokumentacją do edycji.


Szczegóły TUTAJ Szczegóły TUTAJ
Wyjątkowe materiały do pracy na zajęciach świetlicowych, mnóstwo inspiracji i gotowych kart pracy, scenariuszy gazetek. Plan pracy świetlicy i materiały na poszczególne miesiące znajdzisz TUTAJ
- programu zajęć,
- przykładowych wpisów do dziennika,
- przykładowych ćwiczeń,
- oceny efektywności,
- gotowych zadań.
![]() | ![]() | ![]() |
| Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ |

- programu zajęć,
- przykładowych wpisów do dziennika,
- przykładowych ćwiczeń,
- oceny efektywności,
- gotowych zadań.
![]() | ![]() | ![]() |
| Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ |
![]() | ![]() | ![]() |
| Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ |
![]() | ![]() |
| Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ |
![]() | ![]() |
| Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ |
![]() | ![]() |
| Szczegóły TUTAJ | Szczegóły TUTAJ |

.png)
.png)



















Brak komentarzy:
Prześlij komentarz