Specjalni

Wielu nauczycieli początkujących już na początku przygotowania do zawodu zastanawia się, jak będzie wyglądał egzamin na stopień nauczyciela mianowanego. Wokół tego tematu pojawia się wiele pytań, niepewności i mitów. Czy trzeba znać wszystkie przepisy na pamięć? Jakich pytań można się spodziewać? Czy komisja skupia się bardziej na teorii czy na praktyce?

Warto wiedzieć, że obecny model awansu zawodowego koncentruje się przede wszystkim na praktycznych kompetencjach nauczyciela. Komisja chce sprawdzić nie tylko znajomość przepisów, ale przede wszystkim umiejętność wykorzystania ich w codziennej pracy z uczniami.

Jak wygląda egzamin na stopień nauczyciela mianowanego-NOWE ZASADY?

Komisja egzaminacyjna zapoznaje się z dokumentacją dotyczącą przygotowania do zawodu nauczyciela oraz oceną pracy nauczyciela.

Następnie przeprowadza egzamin, podczas którego nauczyciel:

odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wymagań określonych w § 6 Rozporządzenia MEN,
wykazuje się umiejętnością rozwiązania problemu wskazanego przez komisję, związanego z wykonywaną pracą.

Bardzo ważną informacją jest to, że podczas egzaminu nauczyciel ma zapewniony dostęp do aktów prawnych. Oznacza to, że komisja nie sprawdza pamięciowego opanowania przepisów, ale umiejętność odnalezienia odpowiednich regulacji i zastosowania ich w konkretnej sytuacji szkolnej lub przedszkolnej.

Jak oceniany jest nauczyciel?

Każdy członek komisji indywidualnie ocenia:

spełnianie wymagań określonych w § 6 Rozporządzenia,
sposób rozwiązania przedstawionego problemu.

Za całość egzaminu każdy członek komisji przyznaje od 0 do 10 punktów.

Następnie obliczana jest średnia arytmetyczna wszystkich ocen. Jeżeli w komisji zasiada więcej niż trzech członków, odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą ocenę punktową. Wyjątkiem są sytuacje, gdy co najmniej dwie najwyższe oceny są takie same lub gdy wszyscy członkowie komisji przyznali identyczną liczbę punktów.

Aby uzyskać akceptację komisji i zdać egzamin, nauczyciel musi uzyskać średnią co najmniej 7 punktów.

Jakie wymagania sprawdza komisja?

Zakres wymagań określony w § 6 Rozporządzenia MEN obejmuje:

1. Znajomość przepisów prawa dotyczących organizacji i funkcjonowania szkoły

Nauczyciel powinien znać podstawowe akty prawne oraz dokumenty obowiązujące w swojej placówce. Szczególnie ważne są:

statut szkoły lub przedszkola,
program wychowawczo-profilaktyczny,
zasady oceniania,
organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
prawa i obowiązki ucznia.

2. Umiejętność prowadzenia zajęć i realizacji podstawy programowej

Komisja może pytać o:

planowanie pracy dydaktycznej,
dobór metod nauczania,
monitorowanie postępów uczniów,
sposoby realizacji podstawy programowej.

3. Umiejętność rozpoznawania potrzeb uczniów i indywidualizacji nauczania

To obecnie jeden z najważniejszych obszarów pracy nauczyciela. Warto być przygotowanym do rozmowy o:

dostosowaniach edukacyjnych,
pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
pracy z uczniem zdolnym,
organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

4. Umiejętność stosowania wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki

Komisja może pytać między innymi o:

motywowanie uczniów,
budowanie relacji,
rozwiązywanie konfliktów,
reagowanie na trudne zachowania,
metody aktywizujące.

5. Znajomość środowiska uczniów

Nauczyciel powinien wykazać się znajomością:

sytuacji rodzinnej uczniów,
środowiska lokalnego,
problemów społecznych i cywilizacyjnych,
zagrożeń współczesnego świata.

6. Umiejętność wykorzystywania technologii informacyjno-komunikacyjnych

W dzisiejszej szkole trudno wyobrazić sobie pracę bez technologii. Komisja może pytać o:

wykorzystywanie narzędzi cyfrowych,
bezpieczeństwo uczniów w sieci,
wykorzystanie sztucznej inteligencji,
organizację zajęć z wykorzystaniem TIK.

Jakich problemów można spodziewać się podczas egzaminu?

Najczęściej komisja przedstawia sytuacje, które mogą wydarzyć się w codziennej pracy nauczyciela.

Przykładowe problemy:

Uczeń systematycznie nie realizuje obowiązku szkolnego.
W klasie pojawia się cyberprzemoc.
Rodzic kwestionuje ocenę wystawioną uczniowi.
Uczeń przejawia zachowania agresywne wobec rówieśników.
Uczeń z opinią PPP nie osiąga oczekiwanych postępów.
Dziecko w przedszkolu ma trudności adaptacyjne.
Uczeń z doświadczeniem migracji nie integruje się z klasą.
Nauczyciel podejrzewa zaniedbanie dziecka przez rodzinę.
Uczeń szczególnie uzdolniony nie jest zainteresowany zajęciami.
Uczeń nagrywa kolegów telefonem i publikuje materiały w mediach społecznościowych.

W takich sytuacjach komisja oczekuje, że nauczyciel wskaże:

jakie działania podejmie,
z kim będzie współpracował,
jakie przepisy zastosuje,
jakie dokumenty warto przeanalizować,
jakie rozwiązanie będzie najlepsze z punktu widzenia dobra dziecka.

Przykładowe pytania komisji

Jakie dokumenty regulują pracę szkoły?
Jakie są najważniejsze zadania nauczyciela wynikające ze statutu?
W jaki sposób realizuje Pani/Pan podstawę programową?
Jak monitoruje Pani/Pan postępy uczniów?
Jak indywidualizuje Pani/Pan pracę na lekcji?
Jak pracuje Pani/Pan z uczniem zdolnym?
Jakie dostosowania stosuje Pani/Pan wobec uczniów ze SPE?
Jak rozpoznaje Pani/Pan potrzeby uczniów?
Jak organizowana jest pomoc psychologiczno-pedagogiczna?
Jak reaguje Pani/Pan na zachowania agresywne i jakie dzialania podejmuje?
Jak buduje Pani/Pan autorytet nauczyciela?
Jak motywuje Pani/Pan uczniów do nauki?
Jakie metody aktywizujące wykorzystuje Pani/Pan podczas zajęć?
W jaki sposób współpracuje Pani/Pan z rodzicami?
Jak uwzględnia Pani/Pan środowisko lokalne w swojej pracy?
Jakie współczesne problemy społeczne uważa Pani/Pan za szczególnie ważne?
Jakie narzędzia cyfrowe wykorzystuje Pani/Pan podczas zajęć?
Jak dba Pani/Pan o bezpieczeństwo uczniów w sieci?
Jak wykorzystuje Pani/Pan sztuczną inteligencję w pracy dydaktycznej?
Jakie działania podejmuje Pani/Pan w sytuacji kryzysowej dotyczącej ucznia?

Jak najlepiej przygotować się do egzaminu?

Największym błędem jest próba uczenia się na pamięć wszystkich przepisów. Znacznie skuteczniejsze jest ćwiczenie analizy konkretnych sytuacji szkolnych i przedszkolnych.

Warto przygotować sobie zestaw najważniejszych aktów prawnych, przypomnieć zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej, przeanalizować statut swojej placówki oraz przećwiczyć rozwiązywanie problemów, które mogą pojawić się w codziennej pracy nauczyciela.

Komisja szuka przede wszystkim nauczyciela świadomego, refleksyjnego i potrafiącego podejmować właściwe decyzje. Nie chodzi o cytowanie przepisów z pamięci, ale o pokazanie, że potrafimy działać zgodnie z prawem, dobrem ucznia i zasadami profesjonalnej pracy nauczyciela.

To właśnie praktyczne myślenie, umiejętność analizy sytuacji oraz odwoływanie się do własnych doświadczeń zawodowych najczęściej decydują o powodzeniu podczas egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego.

Na naszej platformie kursowej dostępne są szkolenia wraz z materiałami dotyczące awansu zawodowego. Są tam także opracowania z przykładowymi problemami wraz z odpowiedziami i pytania wraz z odpowiedziami.

Materiały dostępne TUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

KUPISZ TUTAJ

Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

Polecamy szkolenie dla Rady Pedagogicznej z OF

i tworzenia opinii o funkcjonowaniu ucznia

Szczegóły TUTAJ

TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ

UCZEŃ SŁABOSŁYSZĄCY TUTAJ

DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ

KUPISZ TUTAJ

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ