Specjalni

„Proszę”, „dziękuję”, „przepraszam” to słowa, które dzieci słyszą od najmłodszych lat. Potrafią je wymienić, dokończyć rymowankę, wskazać właściwą odpowiedź na obrazku. W codziennej sytuacji czasem jednak trudno znaleźć odpowiednie słowa. Jak poprosić o dołączenie do zabawy? Co powiedzieć, gdy przypadkiem zniszczymy czyjąś pracę? Jak podziękować za pomoc?

Przygotowałyśmy wklejki do lapbooka, które mogą stać się początkiem takich rozmów. Są wśród nich kieszonki, koperty, harmonijki, otwierane okienka, serca i małe książeczki. Część zawiera ilustracje i podpowiedzi, inne pozostawiają miejsce na własne rysunki, zdania i pomysły uczniów.

Czym jest lapbook?

Lapbook to składana teczka tematyczna, w której informacje umieszczamy w małych, często ruchomych elementach. Żeby zajrzeć do środka, trzeba otworzyć okienko, rozłożyć harmonijkę albo wyjąć kartę z kieszonki. Bazę można wykonać z kartonu, brystolu lub połączonych teczek.

O jego zawartości współdecyduje dziecko. Wybiera elementy, koloruje je, rysuje, zapisuje przykłady i układa całość. W ten sposób powstaje osobista pomoc, do której można wracać podczas kolejnych zajęć.

Dlaczego warto wykorzystać tę formę do rozmów o uprzejmości?

Zwroty grzecznościowe łatwiej zrozumieć, gdy towarzyszy im konkretna sytuacja. W kieszonce „Proszę” możemy zgromadzić rysunki przedstawiające proszenie o wodę, pomoc czy pożyczenie przyborów. W harmonijce „Dziękuję” pokazać różne powody do podziękowania. Pod okienkiem „Przepraszam” zapisać, co można zrobić po przeprosinach, żeby naprawić sytuację.

Każdy element daje pretekst do rozmowy. Dziecko otwiera książeczkę, pokazuje swój rysunek i wyjaśnia: „Tutaj kolega pomógł mi zebrać kredki, dlatego mu dziękuję”. Nauczyciel może dopytać: „Jak dokładnie mu podziękujesz?”, a następnie zaproponować odegranie krótkiej scenki.

Wycinanie, składanie i kolorowanie pozwala też podzielić pracę na niewielkie etapy. Nie musimy omawiać wszystkich zwrotów jednego dnia. Lapbook może stopniowo powstawać przez kilka spotkań, a nowe elementy można dodawać po kolejnych doświadczeniach dzieci.

Własne przykłady mają znaczenie

Puste wklejki dają uczniom przestrzeń do pokazania sytuacji ze swojego życia. Jedno dziecko narysuje podziękowanie babci za wspólny spacer, inne pomoc koleżanki w odnalezieniu zeszytu. Ktoś zapisze prośbę o dołączenie do gry, a ktoś inny pytanie o możliwość odpoczynku.

Nie warto wymagać, żeby wszystkie lapbooki wyglądały tak samo. Różne przykłady pomagają zobaczyć, że ten sam zwrot może przydać się w wielu okolicznościach. Dają też nauczycielowi okazję, by usłyszeć, jak dziecko rozumie daną sytuację i gdzie potrzebuje jeszcze wsparcia.

Jak pracować z przygotowanymi wklejkami?

Na początku obejrzyjmy ilustracje i porozmawiajmy o przedstawionych wydarzeniach. Dopiero potem wybierzmy elementy do wycięcia. Podczas pracy możemy zaproponować kilka prostych zadań:

Do kieszonki „Proszę” wkładamy karty z narysowanymi lub zapisanymi prośbami.
W harmonijce „Dziękuję” przedstawiamy osoby i sytuacje, za które chcemy podziękować.
W książeczce „Przepraszam” rysujemy zdarzenie, a w środku pokazujemy sposób naprawienia szkody.
Do koperty „Co powiesz?” wkładamy zadania do losowania i odgrywania w parach.
W sercu zapisujemy słowa, które pomagają nam okazywać życzliwość.
Pod otwieranymi drzwiczkami umieszczamy własne pomysły na uprzejme wypowiedzi.

Po wykonaniu jednego elementu warto od razu go wykorzystać. Jeśli dziecko przygotowało kartę z prośbą o kredkę, niech spróbuje o nią poprosić. Dzięki temu praca plastyczna łączy się z rzeczywistą rozmową.

Uprzejmość i własne granice

Podczas tworzenia lapbooka warto mówić również o tym, że prośba może spotkać się z odmową. Koleżanka nie zawsze może pożyczyć swoją rzecz, a kolega może potrzebować przerwy od zabawy. Możemy ćwiczyć wypowiedzi: „Teraz używam tej kredki”, „Nie, dziękuję” czy „Chcę przez chwilę pobyć samodzielnie”.

Podobnie przy przeprosinach warto wyjść poza samo słowo. Gdy strącamy czyjś piórnik, możemy pomóc zebrać przybory. Gdy zniszczymy budowlę, możemy zapytać, czy pomóc ją odbudować. Lapbook daje miejsce, żeby takie rozwiązania narysować i omówić.

Dostosujmy sposób wykonania do dziecka

Uczeń może samodzielnie pisać, dyktować zdania dorosłemu, wybierać ilustracje, korzystać z symboli lub komunikatora. Jeśli wycinanie jest trudne, można przygotować większe elementy albo pomóc je wyciąć. Nie trzeba używać wszystkich wklejek. Kilka dobrze omówionych przykładów może być bardziej przydatnych niż teczka wypełniona po brzegi.

Zadbajmy też o spokojną atmosferę. Dziecko nie musi opowiadać o własnych trudnych doświadczeniach ani przedstawiać scenki przed całą grupą. Może pracować na wymyślonej historii, obserwować rozmowę lub ćwiczyć z zaufaną osobą.

Lapbook, do którego wracamy

Gotową pracę można wykorzystać podczas rewalidacji, zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne, edukacji wczesnoszkolnej i w świetlicy. Dzieci mogą pokazywać sobie swoje pomysły, losować zadania z kopert i dopisywać kolejne wypowiedzi.

Warto sięgać do lapbooka również wtedy, gdy pojawia się prawdziwa potrzeba: ktoś chce poprosić o pomoc, podziękować albo porozmawiać po nieporozumieniu. Własnoręcznie przygotowane okienko czy karta mogą wtedy podpowiedzieć, od jakich słów zacząć.

WKLEJKI DO LAPBOOKA POBIERZ TUTAJ

ZAPRASZAM NA KONFERENCJĘ 3.11 W WARSZAWIE- TUTAJ SZCZEGÓŁY

Polecamy szkolenie na temat organizacji i prowadzenia zajęć rewalidacyjnch.

Oferta tutaj

Na stronie są zarówno gotowe materiały do pobrania, jak i instrukcje pozwalające uczniom samodzielnie wykonać grę, ustalić jej zasady i przygotować własne warianty

Zakup pakiet takich gier do świetlicy szkolnej, na zajęcia rewalidacyjne lub do domu.

Kupisz TUTAJ