Specjalni

Coraz więcej nauczycieli, pedagogów i terapeutów podejmuje działania innowacyjne w szkołach i placówkach oświatowych. Poprzez niestandardowe działania chcą podnosić jakość i efektywność edukacji. Chcą stworzyć przyjazne, nowoczesne i aktywne przestrzenie do rozwijania przeróżnych kompetencji.

Czym zatem jest innowacja pedagogiczna?

- Innowacja to: robienie czegoś innego lub zrobienie czegoś inaczej. Należy pamiętać, że każda innowacja jest zmianą, lecz nie każda zmiana jest innowacją!

- Innowacja to każde nowatorskie rozwiązanie programowe, organizacyjne lub metodyczne, którego celem jest poprawa jakości pracy szkoły.

Działanie innowacyjne powinno być:

● celowe – ma jasno określone efekty, które można dzięki niej uzyskać,

● planowe – zawiera przemyślany harmonogram działań i aktywności,

● zorganizowane – przewiduje potrzebne zasoby, ludzi i środki,

● kontrolowane – ma określony sposób ewaluacji.

Jakie są rodzaje innowacji?

Programowe – dotyczą zmian lub modyfikacji programów kształcenia i wiążą się często ze zmianami systemu szkolnego wprowadzanymi przez władze oświatowe.

– Metodyczne – dotyczą doskonalenia metod nauczania, uczenia się i wychowania oraz wiążą się bezpośrednio z warsztatem pracy nauczyciela, w tym również z zastosowaniem środków dydaktycznych w procesie nauczania (nowoczesna technologia kształcenia).

– Organizacyjne – dotyczą strony organizacyjnej procesu dydaktyczno- wychowawczego, organizacji życia szkoły i współpracy ze środowiskiem oraz organizacji zarządzania w oświacie, wychowawczego, organizacji życia szkoły i współpracy ze środowiskiem oraz organizacji zarządzania w oświacie.

Po co wdrażać innowacje w szkole?

1. Stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych jest jednym z zadań systemu oświaty. Dlatego wspieranie nauczycieli w stosowaniu nowatorskich rozwiązań wpisuje się w obowiązki dyrektora szkoły.

2. Innowacja występuje także w wymaganiach kwalifikacyjnych w awansie zawodowym nauczyciela.

3. Uatrakcyjniają i wzbogacają proces dydaktyczno- terapeutyczny.

4. Promują szkołę i podnoszą jakość jej funkcjonowania.

5. Włączają w funkcjonowanie placówki rodziców, instytucje i społeczność lokalną.

6. Aktywizują uczniów, nauczycieli i rodziców.

7. Są impulsem do zmiany.

Przykłady ostatnich naszych wdrożonych innowacji poniżej, a po więcej zapraszamy na szkolenie:

1. "ANIMACJA, GRY I KOMIKSY 3D W ROZWIJANIU UMIEJĘTNOŚCI SPOŁECZNYCH I EMOCJONALNYCH UCZNIÓW" Opis znajduje się TUTAJ

2. LEKTURY W 3D. Opis znajduje się TUTAJ

3. PODŁOGA SMARTFLOOR NA REWALIDACJI. OPIS ZNAJDUJE SIĘ TUTAJ

Przykłady innowacji dla Twojej szkoły.

Warto pamiętać, że innowacja pedagogiczna nie musi oznaczać stworzenia czegoś, czego jeszcze nikt wcześniej nie robił. Powinna być nowym lub znacząco zmodyfikowanym rozwiązaniem w konkretnej szkole, odpowiadającym na rozpoznane potrzeby uczniów. Innowacyjny może być sposób organizacji pracy, połączenie metod, wykorzystanie nowych narzędzi albo objęcie wsparciem grupy, dla której dotychczas nie było takich działań.

1. „Uczę się po swojemu” – laboratorium skutecznego uczenia się

Cykl zajęć, podczas których uczniowie poznają sposoby planowania nauki, tworzenia notatek, zapamiętywania, powtarzania materiału oraz przygotowywania się do sprawdzianów. Testują różne strategie i wybierają te, które najlepiej odpowiadają ich potrzebom.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Odejście od przekazywania uczniom gotowych porad na rzecz praktycznego sprawdzania strategii i tworzenia przez każdego ucznia własnego „profilu uczenia się”. Zajęcia mogą wspólnie prowadzić nauczyciele przedmiotów, pedagog specjalny i psycholog.

2. „Lekcja dostępna dla każdego” – uniwersalne projektowanie uczenia się

Nauczyciele przygotowują lekcje tak, aby uczniowie mogli zdobywać informacje i prezentować wiedzę na różne sposoby. Obok tekstu pojawiają się nagrania, schematy, materiały wizualne, doświadczenia oraz zadania o różnym poziomie wsparcia.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Dostosowania nie są wprowadzane dopiero wtedy, gdy uczeń napotka trudność. Dostępność zostaje zaplanowana od początku dla całej klasy. Uczniowie mogą również wybierać sposób wykonania zadania lub zaprezentowania efektów pracy.

3. „Strefa regeneracji” – szkolny system wspierania samoregulacji

W klasach lub wybranej części szkoły powstają miejsca, w których uczeń może przez krótki czas wyciszyć się, ograniczyć nadmiar bodźców i skorzystać z prostych narzędzi pomagających odzyskać równowagę. Korzystanie ze strefy odbywa się według jasnych zasad i nie jest karą ani nagrodą.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Innowacją może być połączenie stref wyciszenia z uczeniem rozpoznawania napięcia, nazywania potrzeb i wybierania odpowiedniej strategii samoregulacji. Specjaliści opracowują rozwiązania, ale korzystają z nich uczniowie podczas codziennych lekcji.

4. „Rówieśnik daje wsparcie” – tutoring koleżeński

Uczniowie pracują w parach lub małych zespołach, pomagając sobie w nauce, organizowaniu pracy i włączaniu się w życie klasy. Role są zmienne, dzięki czemu każdy może raz otrzymywać pomoc, a innym razem jej udzielać.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Wsparcie rówieśnicze staje się zaplanowanym działaniem, a nie przypadkową pomocą. Uczniowie są przygotowywani do udzielania informacji zwrotnej, zadawania pytań i wspierania kolegi bez wykonywania zadania za niego.

5. „Misja: samodzielność” – nauka w codziennym życiu

Uczniowie rozwijają kompetencje potrzebne poza szkołą: planują zakupy, przygotowują budżet, odczytują rozkłady jazdy, wypełniają formularze, umawiają wizytę, piszą wiadomości i ćwiczą reagowanie w sytuacjach społecznych.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Treści z różnych przedmiotów oraz zajęć specjalistycznych są realizowane poprzez rzeczywiste zadania i sytuacje życiowe. Efekty pracy można oceniać na podstawie praktycznego działania, a nie wyłącznie kartkówki lub odpowiedzi ustnej.

6. „Przerwa, która łączy” – dostępne przerwy szkolne

Podczas wybranych przerw uczniowie mogą korzystać z różnych form aktywności: spokojnych gier, ruchu, czytania, rozmowy, działań twórczych albo miejsca bez nadmiaru bodźców. Aktywności współtworzą uczniowie, nauczyciele i specjaliści.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Przerwa zostaje potraktowana jako ważna część edukacji i profilaktyki. Szkoła nie narzuca jednej formy odpoczynku, ale uwzględnia odmienne potrzeby sensoryczne, społeczne i emocjonalne uczniów.

7. „Czytam, rozumiem, działam” – czytanie funkcjonalne na wszystkich przedmiotach

Nauczyciele różnych przedmiotów uczą rozumienia instrukcji, poleceń, tabel, wykresów, regulaminów, formularzy i tekstów użytkowych. Uczniowie poznają stały zestaw strategii, np. zaznaczanie danych, dzielenie polecenia na etapy oraz sprawdzanie, co dokładnie należy wykonać.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Rozwijanie umiejętności czytania ze zrozumieniem przestaje być zadaniem wyłącznie polonisty. Cała szkoła stosuje wspólne strategie i oznaczenia, dzięki czemu uczeń spotyka ten sam sposób pracy na różnych lekcjach.

8. „Paszport mocnych stron” – rozwijanie samoświadomości ucznia

Każdy uczeń tworzy własny paszport, w którym gromadzi informacje o swoich zainteresowaniach, mocnych stronach, sukcesach, skutecznych sposobach uczenia się oraz wsparciu, którego potrzebuje. Dokument jest uzupełniany na podstawie obserwacji, rozmów i samooceny.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Punktem wyjścia do planowania wsparcia stają się zasoby ucznia, a nie wyłącznie jego trudności. Paszport może towarzyszyć uczniowi podczas przechodzenia do kolejnej klasy i pomagać nauczycielom szybciej poznać jego potrzeby.

9. „Emocje pod lupą” – badanie i rozwiązywanie codziennych sytuacji

Uczniowie analizują rzeczywiste, lecz odpowiednio zanonimizowane sytuacje szkolne. Rozpoznają emocje i potrzeby uczestników, przewidują możliwe konsekwencje oraz poszukują kilku sposobów rozwiązania problemu. Mogą wykorzystywać scenki, komiksy, zdjęcia i krótkie nagrania.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne zostają oparte na autentycznych doświadczeniach uczniów, a wypracowane rozwiązania są później stosowane w klasie. Innowacją może być także wspólne prowadzenie zajęć przez wychowawcę i specjalistę.

10. „Szkolne studio dostępnych materiałów” – uczniowie projektują dla uczniów

Uczniowie wraz z nauczycielami i specjalistami przygotowują czytelne instrukcje, plany, infografiki, nagrania, słowniczki pojęć, materiały w tekście łatwym do czytania oraz pomoce dla osób mających trudności z koncentracją lub zapamiętywaniem.

Co może być innowacyjne dla szkoły?
Uczniowie nie są jedynie odbiorcami dostosowanych materiałów, ale uczestniczą w ich projektowaniu i testowaniu. Powstaje szkolna baza pomocy dostępna dla wszystkich klas, a jej przydatność jest oceniana na podstawie opinii użytkowników.

PRZEDSZKOLE

W przedszkolu innowacja powinna opierać się przede wszystkim na zabawie, działaniu, ruchu i doświadczaniu. Nowatorski nie musi być sam temat, lecz sposób jego realizacji, organizacja zajęć, połączenie różnych metod albo włączenie dzieci w planowanie i ocenianie działań.

1. „Mały badacz” – przedszkolne laboratorium doświadczeń

Dzieci regularnie wykonują proste eksperymenty z wodą, światłem, dźwiękiem, powietrzem, magnesami i materiałami przyrodniczymi. Najpierw przewidują, co się wydarzy, następnie obserwują doświadczenie, a później przedstawiają wnioski za pomocą rysunku, symbolu lub wypowiedzi.