Opinia o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia jest dokumentem przygotowywanym przez przedszkole, szkołę, ośrodek lub placówkę na potrzeby postępowania prowadzonego przez zespół orzekający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Jej celem jest przedstawienie możliwie pełnego i konkretnego obrazu funkcjonowania dziecka lub ucznia w codziennych sytuacjach edukacyjnych. Nie chodzi więc wyłącznie o opis trudności, ocen czy zachowania. Opinia ma pokazać również mocne strony, uzdolnienia, możliwości, poziom samodzielności, sposób komunikowania się, relacje z innymi osobami oraz efekty dotychczas udzielanego wsparcia.
To ważna zmiana w myśleniu o diagnozie. Dziecko nie jest opisywane jedynie przez pryzmat deficytów lub rozpoznania medycznego. Istotne jest również to, jak radzi sobie w konkretnym środowisku, w jakich sytuacjach potrzebuje pomocy, co ułatwia mu aktywność i uczestnictwo oraz jakie działania przynoszą dobre rezultaty.
Kto może wystąpić o wydanie opinii?
O przekazanie opinii może zwrócić się do dyrektora przewodniczący zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Z wnioskiem o wydanie opinii może wystąpić również wnioskodawca, czyli najczęściej rodzic dziecka lub ucznia albo pełnoletni uczeń.
Dyrektor przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki wydaje opinię w terminie 10 dni od dnia otrzymania prośby o jej przygotowanie.
Kopię wydanej opinii należy przekazać rodzicom dziecka lub ucznia, a w przypadku ucznia pełnoletniego – bezpośrednio temu uczniowi.
Na jakiej podstawie przygotowuje się opinię?
Opinia nie powinna być tworzona wyłącznie na podstawie ogólnego wrażenia jednego nauczyciela. Musi uwzględniać wyniki obserwacji funkcjonowania dziecka lub ucznia oraz działania diagnostyczne prowadzone w przedszkolu, szkole, ośrodku lub placówce.
W praktyce oznacza to zebranie informacji od osób, które rzeczywiście pracują z dzieckiem lub uczniem, między innymi:
- nauczycieli,
- wychowawcy,
- nauczyciela współorganizującego kształcenie,
- pedagoga specjalnego,
- psychologa,
- pedagoga,
- logopedy,
- terapeutów i innych specjalistów.
Ważne, aby opis dotyczył konkretnych sytuacji. Zamiast zapisu „uczeń ma trudności z koncentracją” lepiej wskazać, kiedy trudności się pojawiają, jak długo uczeń potrafi pracować, co go rozprasza, jakie polecenia wykonuje samodzielnie oraz jakie sposoby wsparcia pomagają mu dokończyć zadanie.
Co powinna zawierać opinia o funkcjonowaniu?
Zgodnie z rozporządzeniem opinia zawiera:
1. Datę wydania opinii
Data pozwala określić, z jakiego okresu pochodzą przedstawione informacje i czy opis funkcjonowania jest aktualny.
2. Imię i nazwisko dziecka lub ucznia
Dokument musi jednoznacznie wskazywać osobę, której dotyczy.
3. Informację o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia
To najważniejsza część opinii. Powinna zawierać opis:
- trudności dziecka lub ucznia,
- jego mocnych stron,
- uzdolnień.
Opis powinien wynikać z obserwacji nauczycieli, wychowawców i specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem lub uczniem.
4. Aktualną wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania
Jeżeli dziecko lub uczeń jest objęty kształceniem specjalnym, do opinii należy dołączyć aktualną wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania dziecka lub ucznia, czyli WOPFU.
Nie należy w takiej sytuacji przepisywać całej WOPFU do treści opinii. Aktualny dokument może stanowić załącznik.
5. Aktualną okresową ocenę funkcjonowania
Jeżeli dziecko lub uczeń uczestniczy w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, do opinii dołącza się aktualną okresową ocenę jego funkcjonowania.
6. Informację o podjętych działaniach wspierających i udzielonej pomocy
W opinii należy wskazać, jakie działania zostały podjęte w celu poprawy funkcjonowania dziecka lub ucznia.
Trzeba opisać:
- rodzaj udzielonej pomocy,
- formy wsparcia,
- zakres pomocy,
- okres jej udzielania,
- działania nauczycieli i specjalistów,
- efekty podjętych działań.
Nie wystarczy wymienić, że uczeń uczęszczał na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne lub rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne. Trzeba również wskazać, co dzięki tym zajęciom udało się osiągnąć, jakie trudności nadal występują i które sposoby pracy okazały się skuteczne.
7. Wnioski do dalszej pracy
Opinia powinna kończyć się konkretnymi wnioskami dotyczącymi dalszego wsparcia dziecka lub ucznia.
Wnioski mogą dotyczyć między innymi:
- kontynuowania skutecznych form pomocy,
- zmiany sposobu przekazywania poleceń,
- stosowania wsparcia wizualnego,
- dzielenia zadań na mniejsze etapy,
- wydłużenia czasu pracy,
- rozwijania samodzielności,
- wzmacniania komunikacji,
- wsparcia w relacjach społecznych,
- ograniczenia barier występujących w środowisku,
- rozwijania mocnych stron i uzdolnień.
Wnioski powinny wynikać bezpośrednio z opisu funkcjonowania oraz oceny efektów dotychczasowych działań.
Jakie obszary funkcjonowania opisujemy w przedszkolu?
W przypadku dziecka do ukończenia wychowania przedszkolnego opis funkcjonowania obejmuje pięć obszarów aktywności i uczestnictwa.
1. Uczenie się i stosowanie wiedzy
W tym obszarze można opisać między innymi:
- zainteresowanie poznawaniem otoczenia,
- sposób uczenia się,
- koncentrację uwagi,
- zapamiętywanie,
- naśladowanie,
- rozumienie prostych zależności,
- rozwiązywanie problemów,
- wykorzystywanie zdobytych umiejętności w codziennych sytuacjach.
Warto wskazać, czy dziecko uczy się głównie przez działanie, obserwację, powtarzanie, instrukcję słowną czy wsparcie obrazkowe.
2. Zachowania społeczne we wzajemnych kontaktach – przystosowanie społeczne i emocjonalne
Opis może dotyczyć:
- nawiązywania kontaktów z dziećmi i dorosłymi,
- uczestnictwa w zabawach,
- reagowania na zasady,
- radzenia sobie ze zmianą,
- rozpoznawania i wyrażania emocji,
- oczekiwania na swoją kolej,
- dzielenia się,
- reagowania na odmowę lub niepowodzenie,
korzystania ze wsparcia osoby dorosłej.
Nie należy ograniczać się do stwierdzenia, że dziecko „nie przestrzega zasad”. Trzeba opisać, w jakich sytuacjach sobie nie radzi i co pomaga mu odzyskać poczucie bezpieczeństwa.
3. Porozumiewanie się
W tym obszarze opisujemy:
- rozumienie komunikatów,
- wykonywanie poleceń,
- sposób wyrażania potrzeb,
- mowę czynną,
- gesty i mimikę,
- komunikację alternatywną i wspomagającą,
- inicjowanie kontaktu,
- prowadzenie krótkiej rozmowy,
- sygnalizowanie dyskomfortu, bólu lub potrzeby pomocy.
Warto wskazać, czy dziecko lepiej rozumie krótkie komunikaty, polecenia poparte gestem, ilustracją lub pokazem.
4. Aktywność ruchowa – poruszanie się
Opis może uwzględniać:
- sprawność ruchową,
- poruszanie się w sali i poza nią,
- koordynację ruchową,
- równowagę,
- planowanie ruchu,
- uczestnictwo w zabawach ruchowych,
- sprawność dłoni,
- posługiwanie się przedmiotami i przyborami,
- wykonywanie czynności wymagających precyzji.
W tym miejscu warto wskazać także bariery występujące w otoczeniu oraz potrzebne ułatwienia.
5. Dbanie o siebie
Obszar obejmuje między innymi:
- jedzenie i picie,
- ubieranie i rozbieranie się,
- korzystanie z toalety,
- higienę osobistą,
- sygnalizowanie potrzeb fizjologicznych,
- dbanie o swoje rzeczy,
- bezpieczeństwo,
- podejmowanie prostych czynności samoobsługowych.
Opis powinien wskazywać, które czynności dziecko wykonuje samodzielnie, przy częściowej pomocy, po przypomnieniu lub przy pełnym wsparciu osoby dorosłej.
Jakie obszary funkcjonowania opisujemy w przypadku ucznia?
W przypadku ucznia rozporządzenie wskazuje siedem obszarów.
1. Uczenie się i stosowanie wiedzy
Opisujemy między innymi:
- sposób przyswajania informacji,
- rozumienie treści,
- koncentrację uwagi,
- pamięć,
- czytanie, pisanie i liczenie,
- rozwiązywanie problemów,
- korzystanie z instrukcji,
- wykorzystywanie wiedzy w praktyce,
- tempo pracy,
- potrzebę dodatkowych wyjaśnień.
Ważne jest pokazanie nie tylko trudności szkolnych, ale również tego, w jaki sposób uczeń uczy się najskuteczniej.
2. Ogólne zadania i obowiązki
Ten obszar dotyczy:
- rozpoczynania i kończenia zadań,
- planowania pracy,
- organizacji miejsca pracy,
- wykonywania poleceń,
- pamiętania o obowiązkach,
- przynoszenia potrzebnych materiałów,
- radzenia sobie z kilkoma zadaniami,
- pracy pod presją czasu,
- samokontroli,
podejmowania odpowiedzialności.
Można opisać, czy uczeń potrzebuje przypomnienia, planu działania, listy kroków, dodatkowego czasu lub pomocy w rozpoczęciu zadania.
3. Porozumiewanie się
Opisujemy:
- rozumienie wypowiedzi i poleceń,
- formułowanie wypowiedzi,
- zadawanie pytań,
- zgłaszanie potrzeb,
- prowadzenie rozmowy,
- dostosowanie komunikatu do sytuacji,
- rozumienie żartów, przenośni i niedosłownych wypowiedzi,
- korzystanie z komunikacji alternatywnej,
- komunikację pisemną i cyfrową.
Należy wskazać zarówno możliwości ucznia, jak i sytuacje, w których dochodzi do nieporozumień.
4. Motoryka i poruszanie się, w tym mobilność i aktywność manualna
W tym obszarze można opisać:
- poruszanie się po szkole,
- zmianę sal lekcyjnych,
- korzystanie ze schodów,
- utrzymywanie pozycji podczas lekcji,
- koordynację ruchową,
- sprawność dłoni,
- pisanie,
- rysowanie,
- wycinanie,
- korzystanie z przyborów i sprzętu,
- tempo wykonywania czynności manualnych.
Ważne jest również wskazanie potrzebnego sprzętu, dostosowania miejsca pracy lub pomocy drugiej osoby.
5. Dbanie o siebie, samoobsługa i samodzielność
Opisujemy:
- higienę osobistą,
- ubieranie się,
- jedzenie,
- korzystanie z toalety,
- dbanie o własne rzeczy,
- przyjmowanie leków zgodnie z ustalonymi zasadami,
- rozpoznawanie własnych potrzeb,
- proszenie o pomoc,
- podejmowanie decyzji,
- bezpieczne funkcjonowanie w szkole.
Nie chodzi wyłącznie o fizyczną samoobsługę. Ważna jest także samodzielność w podejmowaniu codziennych działań.
6. Życie domowe
Szkoła nie powinna oceniać rodziny ani wchodzić w obszary, których nie zna. Może jednak opisać informacje istotne dla funkcjonowania ucznia, uzyskane w ramach współpracy z rodzicami lub od pełnoletniego ucznia.
Obszar może dotyczyć:
- wykonywania prostych obowiązków domowych,
- organizowania nauki w domu,
- przygotowywania potrzebnych rzeczy,
- dbania o własne otoczenie,
- samodzielnego przygotowania prostego posiłku,
- stosowania poznanych umiejętności w życiu codziennym.
- Informacje powinny być rzeczowe i związane z potrzebami edukacyjnymi oraz funkcjonowaniem ucznia.
7. Wzajemne kontakty i związki międzyludzkie oraz życie w społeczności szkolnej i lokalnej
Opisujemy:
- nawiązywanie i podtrzymywanie relacji,
- współpracę w parze i grupie,
- reagowanie na krytykę,
- rozwiązywanie konfliktów,
- rozumienie zasad społecznych,
- uczestniczenie w życiu klasy i szkoły,
- kontakty z nauczycielami,
- funkcjonowanie podczas przerw, wycieczek i uroczystości,
- korzystanie z instytucji i miejsc w środowisku lokalnym,
- reagowanie w sytuacjach nowych i społecznie wymagających.
Należy wskazać nie tylko trudności ucznia, ale również jego relacje, zainteresowania, role podejmowane w grupie oraz sytuacje, w których czuje się bezpiecznie i odnosi sukcesy.
Trudności w realizacji programu
Oprócz opisania aktywności i uczestnictwa opinia powinna wskazywać zakres oraz rodzaj trudności w realizacji:
programu wychowania przedszkolnego – w przypadku dziecka,
programów nauczania realizowanych w oddziale – w przypadku ucznia.
Nie oznacza to tworzenia zestawienia wszystkich ocen ani przepisywania wymagań edukacyjnych. Należy wskazać, które elementy programu sprawiają dziecku lub uczniowi trudność, z czego może to wynikać, jakie dostosowania zostały zastosowane oraz jakie przyniosły efekty.
Przykładowo można opisać, że uczeń rozumie treść czytanego tekstu po podziale go na krótsze fragmenty, ale ma trudność z samodzielnym wyszukiwaniem informacji w długim tekście. Można także wskazać, że dziecko przedszkolne uczestniczy w zajęciach grupowych przez kilka minut, a następnie potrzebuje krótkiej przerwy ruchowej i indywidualnego przypomnienia polecenia.
Jak pisać opinię, aby była naprawdę pomocna?
Dobra opinia powinna być:
- konkretna,
- aktualna,
- oparta na obserwacji,
- zrozumiała dla rodziców i specjalistów,
- wolna od oceniania i etykietowania,
- skoncentrowana na funkcjonowaniu,
- uwzględniająca mocne strony,
- pokazująca skuteczne sposoby wsparcia.
Zamiast pisać:
„Uczeń jest leniwy i nie chce pracować”,
lepiej zapisać:
„Uczeń ma trudność z samodzielnym rozpoczęciem zadania. Po podaniu krótkiej instrukcji, zapisaniu kolejnych etapów pracy i wskazaniu czasu na wykonanie pierwszego kroku podejmuje działanie i zazwyczaj kończy zadanie”.
Zamiast:
„Dziecko źle zachowuje się w grupie”,
lepiej:
„Podczas głośnych zabaw grupowych dziecko zasłania uszy, odchodzi od grupy lub zaczyna krzyczeć. Po umożliwieniu krótkiego odpoczynku w spokojnym miejscu wraca do aktywności”.
Takie informacje są znacznie bardziej przydatne dla zespołu orzekającego, ponieważ pokazują zależność między sytuacją, zachowaniem dziecka lub ucznia a zastosowanym wsparciem.
Opinia nie jest diagnozą medyczną
Nauczyciele i specjaliści szkolni opisują to, co obserwują w środowisku edukacyjnym. Nie powinni samodzielnie stawiać diagnoz medycznych, psychiatrycznych ani neurologicznych.
W opinii nie należy pisać, że uczeń „ma ADHD”, „ma depresję” lub „jest w spektrum autyzmu”, jeżeli szkoła nie opiera się na przekazanej dokumentacji. Można natomiast dokładnie opisać obserwowane funkcjonowanie, na przykład trudność z utrzymaniem uwagi, silne reakcje na zmianę, potrzebę ruchu czy problemy z rozumieniem sytuacji społecznych.
Najważniejszy jest pełny obraz dziecka lub ucznia
Opinia o funkcjonowaniu nie powinna być katalogiem problemów. Jej zadaniem jest pokazanie realnego obrazu dziecka lub ucznia: jego trudności, możliwości, mocnych stron, uzdolnień, potrzeb oraz sposobów wsparcia, które już okazały się skuteczne.
Dobrze przygotowana opinia pomaga poradni trafniej rozpoznać potrzeby dziecka lub ucznia i zaplanować takie zalecenia, które będzie można zastosować w codziennej pracy przedszkola lub szkoły.
Dlatego warto przygotowywać ją zespołowo, na podstawie konkretnych obserwacji i z uwzględnieniem perspektywy rodziców oraz samego dziecka lub ucznia. Nie chodzi o stworzenie jak najdłuższego dokumentu. Chodzi o dokument prawdziwy, rzeczowy i użyteczny.
Przykładowy opis i analizę na 4 strony do edycji kupisz tutaj
Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów.
Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ
TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ
DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ
Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ
.png "Jeszcze takiej klasy miałam")
SZKOLENIA I MATERIAŁY AWANS ZAWODOWY TUTAJ
PLANY I PROGRAMY PRACY NA NOWY ROK TUTAJ
NOWOŚCI SZKOLENIA Z MATERIAŁAMI- TECZKI
SZKOLENIA Z MATERIAŁAMI-NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNA
ZAJĘCIA REWALIDACYJNE KLASY 1-4
.jpg "Dyscyplinę klasie coraz")
KARTY PRACY ZAJĘCIA REWALIDACYJNE
.jpg "Częściej mediach społecznościowych")
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz