Planowanie pracy ułatwia trzystopniowy model poziomu wsparcia. Pozwala on różnicować zadania w grupie oraz dostosowywać metody, formy pracy i intensywność pomocy do aktualnego funkcjonowania ucznia.
Trzy poziomy wsparcia
Pierwszy poziom wsparcia dotyczy uczniów funkcjonujących z dużą niezależnością. Potrafią oni samodzielnie wykonywać wiele codziennych czynności, rozumieją zasady społeczne obowiązujące w ich otoczeniu i zazwyczaj się do nich stosują. Umieją wyrażać swoje potrzeby, podejmować decyzje oraz uczestniczyć w zajęciach dostosowanych do ich możliwości.
Najważniejsze cele pracy na tym poziomie to:
- przygotowanie ucznia do możliwie samodzielnego funkcjonowania w środowisku lokalnym,
- rozwijanie umiejętności rozumienia i wykonywania prostych instrukcji,
- doskonalenie umiejętności praktycznych i społecznych,
- rozwijanie kompetencji osobistych i umiejętności podejmowania decyzji.
Drugi poziom wsparcia obejmuje uczniów częściowo samodzielnych. Potrzebują oni pomocy w niektórych codziennych czynnościach, ale mogą aktywnie uczestniczyć w prostych formach edukacji i życia społecznego. Część z nich korzysta z komunikacji wspomagającej i alternatywnej, czyli AAC.
Praca edukacyjna powinna koncentrować się przede wszystkim na:
- rozwijaniu samoobsługi,
- zwiększaniu samodzielności,
- doskonaleniu sposobów porozumiewania się,
- uczeniu współpracy i uczestnictwa w grupie,
- wzmacnianiu aktywności i sprawczości ucznia.
Trzeci poziom wsparcia dotyczy uczniów wymagających pełnego zaangażowania osoby wspierającej. Potrzebują oni pomocy we wszystkich lub prawie wszystkich codziennych czynnościach, a także stałej obecności opiekuna ze względu na znaczne ograniczenia komunikacyjne, poznawcze lub ruchowe.
Działania edukacyjne powinny być ukierunkowane przede wszystkim na:
- budowanie bezpiecznej relacji z uczniem,
- rozwijanie podstawowych sposobów komunikowania się,
- stymulację sensoryczną dostosowaną do potrzeb ucznia,
- wzmacnianie reakcji na bodźce i sygnały płynące z otoczenia,
- umożliwianie uczniowi dokonywania wyborów i wyrażania potrzeb,
- zapewnienie mu możliwie aktywnego udziału w codziennych sytuacjach.
Poziom wsparcia a IPET
Określenie poziomu wsparcia pomaga rozpoznać zakres potrzeb ucznia, a następnie odpowiednio zaplanować działania edukacyjne, terapeutyczne i wychowawcze. Ma to szczególne znaczenie podczas opracowywania indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego, czyli IPET-u.
Wskazanie poziomu wsparcia w IPET pozwala:
- jasno sformułować cele krótko- i długoterminowe,
- dobrać odpowiednie metody oraz strategie nauczania,
- zaplanować właściwe formy komunikacji,
- określić rodzaj i zakres pomocy udzielanej uczniowi,
- ustalić zadania nauczycieli, nauczycieli współorganizujących kształcenie i innych osób wspierających ucznia.
Poziomu wsparcia nie należy traktować jako stałej etykiety przypisanej uczniowi. Może on zmieniać się w zależności od rodzaju zadania, miejsca, samopoczucia, stanu emocjonalnego i aktualnych możliwości dziecka. Ten sam uczeń może samodzielnie wykonywać jedne czynności, a w innych potrzebować częściowej lub pełnej pomocy.
Co uwzględnić podczas planowania pracy?
Ustalając kierunki pracy z uczniem, należy wziąć pod uwagę:
- jego aktualny poziom funkcjonowania,
- strefę najbliższego rozwoju, czyli to, co może osiągnąć przy odpowiednim wsparciu,
- indywidualne tempo rozwoju,
- sposób i poziom komunikowania się,
- zainteresowania i uzdolnienia,
- mocne strony,
- potrzeby oraz bariery utrudniające uczenie się i uczestnictwo.
Informacje te pomagają również odpowiednio zorganizować środowisko edukacyjne, zaplanować przestrzeń, dobrać pomoce dydaktyczne i technologie asystujące oraz ustalić zasady współpracy z rodziną ucznia.
Organizacja zajęć i ocenianie postępów
W pracy z uczniami z niepełnosprawnością intelektualną szczególnie przydatne jest nauczanie całościowe, sytuacyjne i zintegrowane. Uczeń powinien zdobywać wiedzę i umiejętności w praktycznych sytuacjach, które pozwalają mu poznawać świat wieloma zmysłami.
Zajęcia należy planować elastycznie, uwzględniając aktualny stan emocjonalny, możliwości i zainteresowania ucznia. Czas aktywności oraz przerw powinien być dostosowany do jego potrzeb, kondycji i zdolności koncentracji.
Ważne jest dostrzeganie wszystkich postępów, również tych niewielkich. Brak postępów nie powinien być oceniany negatywnie. Jest on sygnałem, że należy poszukać jego przyczyn, ponownie przyjrzeć się potrzebom ucznia oraz zmodyfikować cele, metody, pomoce lub zakres udzielanego wsparcia.
Współpraca z rodziną
Rozwijanie kompetencji ucznia wymaga ścisłej współpracy szkoły z jego rodziną. Relacja ta powinna opierać się na wzajemnym szacunku, zaufaniu i wspólnie ustalonych celach.
Rodzice powinni być włączani w:
- konsultacje dotyczące funkcjonowania i potrzeb ucznia,
- określanie najważniejszych celów edukacyjnych i terapeutycznych,
- tworzenie i rozwijanie sposobów komunikowania się dziecka,
- ocenę skuteczności udzielanego wsparcia,
- kontynuowanie w domu wybranych działań realizowanych w szkole, jeżeli jest to możliwe i uzasadnione.
Szkoła powinna jednocześnie wspierać rodziców, przekazywać im konkretne wskazówki i uwzględniać ich wiedzę o dziecku. Istotne są zaangażowanie nauczyciela, poszanowanie podmiotowości ucznia oraz elastyczne reagowanie na zmieniające się potrzeby dziecka i jego rodziny.
Relacja i komunikacja z uczniem
Podstawą pracy jest uważna i bezpieczna relacja. Nauczyciel powinien zwracać uwagę na emocje, potrzeby, możliwości, opinie i zachowania ucznia, a także na wszystkie sposoby, za pomocą których dziecko próbuje się porozumiewać.
Komunikowanie się, również z wykorzystaniem komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) oraz polskiego języka migowego (PJM), jest jedną z najważniejszych umiejętności. Wpływa na rozwój ucznia, jego dobrostan, poczucie sprawczości oraz możliwość aktywnego uczestniczenia w życiu społecznym. Rozwijanie komunikacji powinno odbywać się podczas wszystkich zajęć i w każdej codziennej sytuacji, a nie wyłącznie podczas zajęć specjalistycznych.
Zespół nauczycieli i specjalistów powinien wspólnie:
- określić dostępne dla ucznia sposoby komunikowania się,
- uwzględnić jego preferencje oraz wcześniej podejmowane działania,
- stosować ustalone sposoby komunikacji w różnych miejscach i sytuacjach,
- zapewnić uczniowi stały dostęp do potrzebnych pomocy komunikacyjnych.
Dla każdego ucznia ze złożonymi potrzebami komunikacyjnymi należy opracować indywidualny system komunikacji. Powinien on obejmować odpowiednio dobrane znaki, symbole, gesty, tablice, książki komunikacyjne, urządzenia lub aplikacje, a także strategie korzystania z tych pomocy.
System komunikacji musi być dostępny zarówno w szkole, jak i poza nią. Powinien mieć charakter otwarty i rozwojowy, czyli zmieniać się wraz z potrzebami oraz możliwościami ucznia. Pomoce należy tworzyć przy udziale ucznia i jego rodziny, regularnie aktualizować oraz w miarę potrzeb uzupełniać o nowoczesne technologie asystujące, w tym urządzenia i oprogramowanie wspierające komunikację oraz rozwój.
NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA
Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia w szkole ogólnodostępnej
Szkolenie oraz materiały do pracy z uczniem ze spektrum autyzmu znajdziesz TUTAJ
.png)
KALENDARZ AKTYWNOŚCI NAUCZYCIELA POCZĄTKUJĄCEGO KUPISZ TUTAJ
.png)
.png)
.png)
Jeśli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu opisu i analizy na 4 strony, to skorzystaj z naszych materiałów.
Przykładowy opis i analizę na 4 strony do edycji kupisz tutaj
Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów. KUPISZ JE TUTAJ
Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ
.png)
.jpg)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz