Specjalni

IPET to indywidualny program, który powinien realnie wspierać pracę z konkretnym uczniem. Jego zapisy mają znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy przekładają się na codzienne działania podejmowane podczas lekcji i innych sytuacji szkolnych.

Warto przyjrzeć się wybranym, praktycznym zapisom IPET-u i zobaczyć, jak przekładają się one na codzienną pracę nauczyciela współorganizującego. Chodzi przede wszystkim o konkretne działania: sposób formułowania poleceń, dostosowanie materiałów, organizację wsparcia oraz stopniowe rozwijanie samodzielności ucznia..

Poniżej znajdziesz przykłady pokazujące, jak wybrane zapisy z IPET-u można przełożyć na codzienne sytuacje szkolne. To zestaw konkretnych rozwiązań, które można wykorzystać od razu w pracy z uczniem.

1. Dostosowanie tempa pracy do możliwości ucznia

W praktyce możesz:

zmniejszyć liczbę zadań do wykonania,
wskazać, które zadania ważne,
podzielić dłuższą pracę na krótsze etapy,
dać uczniowi więcej czasu na odpowiedź,
pozwolić dokończyć część pracy później,
nie ponaglać, gdy uczeń potrzebuje więcej czasu na przetworzenie informacji.

Przykład:
Zamiast: Zrób zadania od 1 do 8, powiedz:
Najpierw wykonaj zadania 1 i 2. Kiedy skończysz, sprawdzimy, co dalej.

2. Upraszczanie i doprecyzowywanie poleceń

W praktyce możesz:

przekazywać jedno polecenie naraz,
dzielić długie instrukcje na etapy,
używać prostszych sformułowań,
zaznaczać najważniejszą część polecenia,
poprosić ucznia, aby własnymi słowami powiedział, co ma zrobić.

Przykład:
Zamiast: Przeczytaj tekst, podkreśl najważniejsze informacje i odpowiedz na pytania, zastosuj trzy krótkie komunikaty:

Przeczytaj pierwszy akapit.
Podkreśl najważniejszą informację.
Teraz odpowiedz na pytanie 1.

3. Stosowanie pomocy wizualnych

W praktyce możesz wykorzystać:

plan aktywności,
checklistę,
piktogramy,
tabelę,
schemat,
przykład poprawnie wykonanego zadania,
zaznaczenie kolorem najważniejszych informacji.

Przykład checklisty na lekcję:

Zapisz temat.
Przeczytaj polecenie.
Wykonaj zadanie.
Sprawdź odpowiedź.
Zgłoś zakończenie pracy.

Dzięki temu uczeń nie musi za każdym razem pytać: Co teraz?

4. Wspieranie samodzielności ucznia

W praktyce możesz:

dać uczniowi czas na samodzielną próbę,
nie podawać od razu gotowej odpowiedzi,
zadawać pytania naprowadzające,
wskazać miejsce, w którym uczeń może znaleźć podpowiedź,
stopniowo ograniczać liczbę podpowiedzi,
zachęcać do samodzielnego sprawdzania wykonanej pracy.

Gdy uczeń mówi: Nie umiem, zamiast podawać rozwiązanie, zapytaj:

Od czego możesz zacząć?
Co już wiesz?”
Gdzie możesz znaleźć podpowiedź?
Który przykład jest podobny?

5. Ograniczanie liczby bodźców

W praktyce możesz:

ograniczyć liczbę przedmiotów na ławce,
pokazywać tylko aktualnie wykonywane zadanie,
zakryć część karty pracy,
wybrać dla ucznia spokojniejsze miejsce,
ograniczyć dodatkowe komunikaty,
zadbać o czytelny i uporządkowany materiał.

Przykład:
Jeżeli na karcie znajduje się 20 zadań, zasłoń część strony i pozostaw widoczne tylko 4. Po ich wykonaniu odsłoń kolejne.

6. Dostosowanie materiałów dydaktycznych

W praktyce możesz:

zwiększyć czcionkę,
ograniczyć ilość tekstu na stronie,
zwiększyć odstępy między zadaniami,
pogrubić najważniejsze informacje,
dodać przykład,
ograniczyć liczbę odpowiedzi do wyboru,
podzielić materiał na mniejsze części.

Dostosowanie nie zawsze oznacza przygotowanie zupełnie nowej karty pracy. Czasami wystarczy zmienić sposób podania tego samego materiału.

7. Sprawdzanie rozumienia poleceń

W praktyce zamiast pytać:

Rozumiesz?

możesz zapytać:

Co zrobisz jako pierwsze?
Pokaż, od którego miejsca zaczniesz.
Co masz zrobić po przeczytaniu tekstu?
Powiedz mi własnymi słowami, na czym polega zadanie.

To pozwala szybko sprawdzić, czy uczeń rzeczywiście zrozumiał instrukcję.

8. Wzmacnianie pozytywnych zachowań

W praktyce warto stosować konkretną informację zwrotną.

Zamiast:

Super!

powiedz:

Sam rozpocząłeś pracę bez przypomnienia.
Sprawdziłeś odpowiedź przed oddaniem zadania.
Poprosiłeś o pomoc, kiedy jej potrzebowałeś.
Dokończyłeś zadanie mimo trudności.

Uczeń wtedy dokładnie wie, jakie zachowanie warto powtórzyć.

9. Wspieranie funkcjonowania społecznego

W praktyce możesz:

organizować pracę w parach,
przydzielać uczniowi konkretną rolę w grupie,
ćwiczyć proszenie o pomoc,
uczyć rozpoczynania rozmowy,
przygotować gotowe zwroty komunikacyjne,
stopniowo wycofywać się z roli pośrednika między uczniem a rówieśnikami.

Przykładowe komunikaty:

Czy możesz mi pomóc?
Nie rozumiem. Możesz powtórzyć?
Czy mogę pracować z tobą?

10. Monitorowanie postępów ucznia

W praktyce zamiast ogólnych zapisów:

Uczeń dobrze pracował

warto notować konkrety:

Samodzielnie rozpoczął zadanie.
Potrzebował jednej podpowiedzi słownej.
Wykonał 4 z 5 zadań bez pomocy.
Sam poprosił o wyjaśnienie polecenia.
Skorzystał z checklisty bez przypomnienia.

Takie obserwacje znacznie lepiej pokazują, co rzeczywiście się zmienia i czy można stopniowo ograniczać wsparcie.

Jeśli temat pracy nauczyciela współorganizującego jest Ci bliski, podczas naszego webinaru porozmawiamy szerzej o roli nauczyciela współorganizującego, podziale obowiązków, współpracy z nauczycielem prowadzącym, dokumentacji i praktycznych rozwiązaniach do codziennej pracy.

Na webinar możesz zaisać się TUTAJ