WPISY DO DZIENNIKA NAUCZYCIELA WSPÓŁORGANIZUJĄCEGO KSZTAŁCENIE- PROPOZYCJE

 Jak dokumentować pracę nauczyciela współorganizującego kształcenie?

Nauczyciel współorganizujący kształcenie nie jest osobistym asystentem jednego ucznia. Współprowadzi proces kształcenia, pomaga dostosować sposób pracy, wspiera uczniów podczas wykonywania zadań i współpracuje z nauczycielem przedmiotu. Jego obecność oraz podejmowane działania powinny być dokumentowane, ale przepisy nie narzucają jednego, odrębnego wzoru dziennika przeznaczonego dla tej grupy nauczycieli.

Kto decyduje o sposobie dokumentowania pracy?

O przyjętej formie dokumentowania pracy decyduje dyrektor szkoły. Powinien określić jasne zasady, dostosowane między innymi do możliwości używanego dziennika elektronicznego.

W szkołach stosuje się różne rozwiązania:

1. Nauczyciel współorganizujący samodzielnie zaznacza swoją obecność w dzienniku oddziału.
2. Nauczyciel prowadzący lekcję wskazuje w dzienniku obecność nauczyciela współorganizującego.
3. Przy temacie lekcji pojawia się krótka informacja: „obecny nauczyciel współorganizujący kształcenie”.
4. System elektroniczny umożliwia przypisanie do jednej lekcji dwóch nauczycieli: prowadzącego i współorganizującego.
5. Nauczyciel współorganizujący potwierdza obecność w dzienniku oddziału i dodatkowo prowadzi własny dziennik lub rejestr pracy.
6. Nauczyciel prowadzi odrębny dziennik, w którym opisuje podejmowane podczas poszczególnych lekcji działania. Taki dziennik ma najczęściej charakter dodatkowy i nie powinien zastępować dokumentowania właściwej lekcji w dzienniku oddziału.

Możliwe są więc różne rozwiązania. Najważniejsze, aby sposób dokumentowania został ustalony przez dyrektora i był stosowany przez nauczycieli według tych samych zasad. Przepisy dotyczące dokumentacji szkolnej wskazują, jakie informacje zamieszcza się w dziennikach, ale nie wprowadzają osobnego, obowiązkowego wzoru dziennika nauczyciela współorganizującego. Aktualny tekst rozporządzenia dotyczącego dokumentacji szkolnej – Dz.U. 2024 poz. 50.

Obecność czy szczegółowy opis działań?

Sposób formułowania wpisów zależy od przyjętej w szkole formy dokumentacji.

Jeżeli nauczyciel współorganizujący jedynie potwierdza swoją obecność w ogólnym dzienniku, wystarczający może być zapis:

Obecny nauczyciel współorganizujący kształcenie.

Nie ma wtedy potrzeby ponownego wpisywania tematu lekcji ani tworzenia dodatkowego opisu, jeżeli dyrektor nie wprowadził takiego obowiązku.

Jeżeli nauczyciel prowadzi własny dziennik, wpis powinien pokazywać, co rzeczywiście robił podczas lekcji. Nie należy przepisywać jedynie tematu podanego przez nauczyciela przedmiotu.

Temat „Dodawanie ułamków zwykłych” nie opisuje pracy nauczyciela współorganizującego. Znacznie więcej informacji zawiera zapis:

Wspieranie uczniów w odczytywaniu poleceń i stosowaniu kolejnych etapów dodawania ułamków zwykłych.

Jak formułować wpisy?

Najprostszy schemat to:

rodzaj wsparcia + rozwijana umiejętność lub wykonywane zadanie + zastosowany sposób działania

Przykład:

Wspieranie ucznia w sporządzaniu notatki poprzez wyodrębnianie najważniejszych informacji i kontrolowanie tempa pisania.

Dobry wpis powinien być:

• konkretny,
• zgodny z rzeczywistym przebiegiem lekcji,
• związany z potrzebami ucznia i zapisami IPET-u,
• krótki, ale pokazujący działanie nauczyciela,
• pozbawiony ocen i niepotrzebnych informacji o diagnozie ucznia.

Należy unikać zapisów takich jak:

• „Pomoc uczniowi”,
• „Praca z uczniem z autyzmem”,
• „Wsparcie na lekcji”,
• „Pilnowanie ucznia”,
• „Realizacja IPET-u”,
• „Uczeń nie chciał pracować”.

Takie sformułowania są zbyt ogólne, oceniające albo nie pokazują, na czym polegało wsparcie.

Przykładowe wpisy – edukacja wczesnoszkolna

1. Wspieranie uczniów w zapisywaniu notatki w zeszycie i utrzymaniu właściwego tempa pracy.
2. Pomoc w odczytywaniu poleceń i wyodrębnianiu kolejnych etapów zadania.
3. Wspieranie ucznia w samodzielnym przygotowaniu przyborów i organizacji miejsca pracy.
4. Doskonalenie czytania ze zrozumieniem poprzez zaznaczanie najważniejszych informacji w tekście.
5. Wspieranie ucznia w budowaniu zdań i zapisywaniu krótkiej wypowiedzi na podstawie ilustracji.
6. Pomoc w wykonywaniu obliczeń z wykorzystaniem liczmanów, osi liczbowej i materiału obrazkowego.
7. Wspieranie ucznia w przepisywaniu tekstu z zachowaniem prawidłowego rozmieszczenia zapisu w liniaturze.
8. Pomoc w planowaniu kolejności czynności podczas wykonywania zadania wieloetapowego.
9. Wspieranie uczniów w podejmowaniu współpracy i przestrzeganiu ustalonych zasad pracy w grupie.
10. Zachęcanie ucznia do samodzielnego sprawdzania wykonanej pracy według krótkiej listy kontrolnej.

Język polski

1. Wspieranie ucznia w sporządzaniu notatki poprzez wyodrębnianie najważniejszych informacji.
2. Pomoc w rozumieniu złożonego polecenia i podzieleniu zadania na krótsze etapy.
3. Wspieranie czytania dłuższego tekstu poprzez podział materiału na mniejsze fragmenty.
4. Pomoc w przygotowaniu planu wypowiedzi pisemnej i uporządkowaniu jej kolejnych części.
5. Wspieranie ucznia w formułowaniu argumentów z wykorzystaniem pytań pomocniczych.
6. Pomoc w wyszukiwaniu informacji podanych wprost i wynikających z treści utworu.
7. Wspieranie poprawności ortograficznej poprzez korzystanie ze słownika i przygotowanych zasad.
8. Pomoc w przygotowaniu odpowiedzi ustnej na podstawie planu, słów kluczowych lub notatki.
9. Wspieranie ucznia w analizowaniu tekstu źródłowego i zaznaczaniu informacji potrzebnych do wykonania zadania.
10. Zachęcanie do samodzielnego sprawdzenia wypowiedzi pod względem treści, kompozycji i poprawności językowej.

Matematyka

1. Pomoc w interpretowaniu instrukcji i algorytmu rozwiązania zadania matematycznego.
2. Wspieranie ucznia w odczytywaniu polecenia oraz zaznaczaniu danych i szukanych informacji.
3. Pomoc w podzieleniu zadania tekstowego na kolejne etapy rozwiązania.
4. Wspieranie rozumienia pojęć matematycznych z wykorzystaniem modeli, konkretów i materiału graficznego.
5. Pomoc w zapisywaniu kolejnych działań oraz zachowaniu prawidłowej organizacji zapisu.
6. Wspieranie ucznia w doborze właściwego wzoru i ustaleniu kolejności wykonywania obliczeń.
7. Pomoc w kontrolowaniu tempa rozwiązywania zadań i dokończeniu rozpoczętej pracy.
8. Wspieranie ucznia w sprawdzaniu wyniku poprzez ponowne wykonanie obliczeń lub zastosowanie działania odwrotnego.
9. Pomoc w odczytywaniu informacji z tabel, diagramów, wykresów i osi liczbowej.
10. Zachęcanie ucznia do sygnalizowania trudności i korzystania z ustalonych form pomocy.

Język obcy

1. Wspieranie ucznia w rozumieniu poleceń poprzez ich uproszczenie i zilustrowanie przykładem.
2. Pomoc w zapamiętywaniu nowego słownictwa z wykorzystaniem obrazów, gestów i skojarzeń.
3. Wspieranie rozumienia nagrania poprzez wcześniejsze omówienie słów kluczowych.
4. Pomoc w stosowaniu konstrukcji gramatycznej z wykorzystaniem tabeli i wzoru zdania.
5. Wspieranie ucznia w budowaniu krótkich wypowiedzi według przygotowanego schematu.
6. Pomoc w ćwiczeniu wymowy poprzez modelowanie, powtarzanie i dzielenie wyrazów na sylaby.
7. Wspieranie czytania tekstu poprzez zaznaczanie znanych słów i najważniejszych informacji.
8. Pomoc w zapisaniu wypowiedzi poprzez zastosowanie banku słów i początku zdań.
9. Wspieranie ucznia podczas dialogu w parze poprzez przypomnienie kolejności wypowiedzi.
10. Zachęcanie do samodzielnego sprawdzenia pracy z wykorzystaniem wzoru lub listy kontrolnej.

Biologia

1. Pomoc w rozumieniu nowych pojęć biologicznych poprzez ich objaśnienie i odniesienie do przykładów.
2. Wspieranie ucznia w odczytywaniu informacji ze schematów, ilustracji i modeli.
3. Pomoc w uporządkowaniu kolejnych etapów omawianego procesu biologicznego.
4. Wspieranie ucznia w sporządzaniu notatki w formie tabeli, schematu lub mapy pojęć.
5. Pomoc w klasyfikowaniu organizmów według podanych cech.
6. Wspieranie ucznia w wykonywaniu doświadczenia zgodnie z kolejnymi punktami instrukcji.
7. Pomoc w zapisywaniu obserwacji i formułowaniu prostych wniosków z doświadczenia.
8. Wspieranie rozumienia zależności przyczynowo-skutkowych zachodzących w przyrodzie.
9. Pomoc w wyszukiwaniu potrzebnych informacji w podręczniku, atlasie i materiale źródłowym.
10. Wspieranie ucznia podczas pracy zespołowej poprzez przypomnienie zadania i przydzielonej roli.

Geografia

1. Wspieranie ucznia w odczytywaniu mapy i posługiwaniu się jej legendą.
2. Pomoc w lokalizowaniu wskazanych obiektów geograficznych na mapie i w atlasie.
3. Wspieranie orientacji na mapie poprzez przypomnienie kierunków świata i punktów odniesienia.
4. Pomoc w analizowaniu wykresów klimatycznych, tabel i danych statystycznych.
5. Wspieranie ucznia w wyjaśnianiu procesów geograficznych z wykorzystaniem schematu.
6. Pomoc w wykonywaniu obliczeń związanych ze skalą mapy i odległością.
7. Wspieranie ucznia w sporządzaniu krótkiej notatki z użyciem słów kluczowych.
8. Pomoc w rozumieniu i stosowaniu nowego słownictwa geograficznego.
9. Wspieranie porównywania regionów i zjawisk według podanych kryteriów.
10. Pomoc w przygotowaniu wypowiedzi ustnej na podstawie mapy, ilustracji lub wykresu.

Historia

1. Wspieranie ucznia w porządkowaniu wydarzeń na osi czasu.
2. Pomoc w odczytywaniu i analizowaniu krótkiego tekstu źródłowego.
3. Wspieranie ucznia w ustalaniu kolejności wydarzeń historycznych.
4. Pomoc w wyszukiwaniu miejsc i kierunków działań na mapie historycznej.
5. Wspieranie sporządzania notatki w formie tabeli, osi czasu lub mapy pojęć.
6. Pomoc w rozpoznawaniu przyczyn i skutków wydarzeń historycznych.
7. Wspieranie ucznia w przyporządkowaniu postaci do wydarzeń i epok.
8. Pomoc w przygotowaniu wypowiedzi ustnej na podstawie pytań pomocniczych.
9. Wspieranie rozumienia pojęć historycznych poprzez ich wyjaśnianie i podawanie przykładów.
10. Pomoc w realizacji zadania grupowego poprzez przypomnienie celu, roli i kolejnych czynności.

Fizyka

1. Pomoc w rozpoznawaniu danych, szukanych informacji i symboli występujących w zadaniu.
2. Wspieranie ucznia w doborze odpowiedniego wzoru fizycznego.
3. Pomoc w zapisywaniu jednostek i dokonywaniu ich zamiany.
4. Wspieranie rozumienia zjawiska fizycznego z wykorzystaniem schematu, modelu lub przykładu.
5. Pomoc w wykonaniu doświadczenia według uporządkowanej instrukcji.
6. Wspieranie ucznia w zapisywaniu wyników pomiarów w tabeli.
7. Pomoc w wykonywaniu obliczeń etapami i kontrolowaniu poprawności zapisu.
8. Wspieranie odczytywania oraz interpretowania danych przedstawionych na wykresie.
9. Pomoc w formułowaniu obserwacji i wniosków z przeprowadzonego doświadczenia.
10. Przypominanie zasad bezpiecznego posługiwania się przyrządami podczas doświadczenia.

Chemia

1. Wspieranie ucznia w rozpoznawaniu symboli pierwiastków i wzorów związków chemicznych.
2. Pomoc w korzystaniu z układu okresowego pierwiastków.
3. Wspieranie rozumienia nowego pojęcia chemicznego poprzez schemat i przykład.
4. Pomoc w wykonywaniu doświadczenia zgodnie z instrukcją i zasadami bezpieczeństwa.
5. Wspieranie ucznia w zapisywaniu obserwacji oraz odróżnianiu ich od wniosków.
6. Pomoc w zapisywaniu równania reakcji chemicznej według kolejnych etapów.
7. Wspieranie ucznia w odczytywaniu informacji zawartych we wzorach i równaniach chemicznych.
8. Pomoc w sporządzaniu notatki w formie tabeli lub mapy pojęć.
9. Wspieranie wykonywania obliczeń chemicznych poprzez zaznaczenie danych i dobór wzoru.
10. Zachęcanie ucznia do sprawdzenia zapisu symboli, indeksów, współczynników i jednostek.

Informatyka

1. Wspieranie ucznia w wykonywaniu zadania według instrukcji podzielonej na krótkie etapy.
2. Pomoc w zalogowaniu się do programu i odnalezieniu właściwych narzędzi.
3. Wspieranie sprawnego posługiwania się klawiaturą i skrótami klawiaturowymi.
4. Pomoc w tworzeniu, nazywaniu i zapisywaniu pliku we właściwym folderze.
5. Wspieranie ucznia w formatowaniu tekstu według podanego wzoru.
6. Pomoc w korzystaniu z podstawowych funkcji programu graficznego lub prezentacyjnego.
7. Wspieranie tworzenia prostego algorytmu i porządkowania kolejności poleceń.
8. Pomoc w odnajdywaniu błędu i poprawianiu kolejnych elementów wykonanego zadania.
9. Przypominanie zasad bezpiecznego korzystania z internetu i ochrony danych.
10. Wspieranie ucznia w kontrolowaniu tempa pracy i zapisywaniu efektów na kolejnych etapach zadania.

Plastyka i technika

1. Pomoc w odczytaniu instrukcji i ustaleniu kolejnych etapów wykonania pracy.
2. Wspieranie ucznia w przygotowaniu potrzebnych materiałów i narzędzi.
3. Pomoc w zaplanowaniu rozmieszczenia elementów pracy na kartce.
4. Wspieranie sprawności manualnej podczas wycinania, składania i łączenia elementów.
5. Pomoc w korzystaniu z szablonu, wzoru lub instrukcji obrazkowej.
6. Wspieranie ucznia w doborze materiałów odpowiednich do planowanej pracy.
7. Pomoc w bezpiecznym posługiwaniu się narzędziami i przyborami.
8. Wspieranie samodzielnego wykonywania kolejnych etapów pracy technicznej.
9. Pomoc w dokończeniu pracy i uporządkowaniu stanowiska.
10. Zachęcanie ucznia do omówienia efektu pracy i wskazania elementów, z których jest zadowolony.

Wychowanie fizyczne

1. Wspieranie ucznia w rozumieniu zasad gry poprzez krótką instrukcję i pokaz.
2. Pomoc w zapamiętaniu kolejności czynności podczas wykonywania ćwiczenia.
3. Wspieranie orientacji w przestrzeni i reagowania na ustalone sygnały.
4. Dostosowanie tempa wykonywania ćwiczeń do aktualnych możliwości ucznia.
5. Zachęcanie ucznia do aktywnego i bezpiecznego udziału w zabawie zespołowej.
6. Wspieranie koordynacji ruchowej poprzez pokaz i wspólne wykonanie ćwiczenia.
7. Pomoc w przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa podczas korzystania ze sprzętu sportowego.
8. Wspieranie ucznia w podejmowaniu współpracy z partnerem lub zespołem.
9. Pomoc w radzeniu sobie z napięciem pojawiającym się podczas rywalizacji.
10. Zachęcanie ucznia do oceny własnego wysiłku i zauważenia osiągniętego postępu.

O czym jeszcze warto pamiętać?

Wpis nie powinien sugerować, że nauczyciel wykonał zadanie za ucznia. Lepiej napisać „wspieranie w zaplanowaniu wypowiedzi” niż „napisanie pracy z uczniem”. Celem jest stopniowe zwiększanie samodzielności, a nie stałe wyręczanie.

Nie należy również wpisywać do dziennika szczegółowych informacji o diagnozie, stanie zdrowia, zachowaniu ani sytuacji rodzinnej ucznia. Dokumentujemy działania nauczyciela i przebieg wsparcia, a nie tworzymy publicznego opisu trudności dziecka.

Warto też różnicować wpisy. Nauczyciel współorganizujący nie robi na każdej lekcji dokładnie tego samego. Czasami wspiera jednego ucznia, innym razem pracuje z grupą, wyjaśnia instrukcję całej klasie, przygotowuje materiał graficzny albo wspólnie z nauczycielem prowadzącym prezentuje sposób wykonania zadania.

Najlepsza dokumentacja to taka, która jest krótka, prawdziwa i pokazuje sens pracy nauczyciela współorganizującego.

POLECAMY NASZE MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI I SPECJALISTÓW TUTAJ

SZKOLENIA DLA RAD PEDAGOGICZNYCH - AKREDYTOWANY OŚRODEK

DOSKONALENIA NAUCZYCIELI TUTAJ