Specjalni

Guziki można wykorzystać nie tylko do sortowania i liczenia. Mogą stać się tajnymi znakami, przedmiotami w śledztwie, elementami konstrukcji albo bohaterami opowieści. Oto 12 pomysłów na mniej oczywiste zabawy, które sprawdzą się na zajęciach rewalidacyjnych i w świetlicy. Dobierz wielkość guzików do możliwości dzieci; tam, gdzie uczeń wkłada przedmioty do ust, wykorzystaj duże papierowe odpowiedniki.

1. Guzikowe śledztwo

Rozłóż kilkanaście różnych guzików. Jeden z nich jest „poszukiwany”, ale tylko prowadzący wie, który. Dzieci zadają pytania, na które można odpowiedzieć „tak” lub „nie”: „Czy ma cztery dziurki?”, „Czy jest większy od monety?”, „Czy ma wzór?”. Po każdej odpowiedzi odsuwają guziki, które nie pasują.

W trudniejszej wersji ogranicz liczbę pytań do pięciu. Uczniowie muszą zastanowić się, które pytanie pozwoli wykluczyć najwięcej guzików.

Ćwiczymy: formułowanie pytań, porównywanie cech, wnioskowanie i eliminowanie możliwości.

2. Muzeum niezwykłych guzików

Każde dziecko wybiera guzik i wymyśla jego historię. To może być guzik z płaszcza podróżnika, munduru strażnika chmur albo kurtki osoby, która potrafi rozmawiać ze zwierzętami. Następnie przygotowuje krótki opis eksponatu: do kogo należał, gdzie go znaleziono i co się z nim wiąże.

Uczeń, który potrzebuje wsparcia, może dokończyć zdania: „Ten guzik należał do…”, „Zgubił się podczas…”, „Jego właściciel szuka go, ponieważ…”. Na koniec powstaje wspólna wystawa.

Ćwiczymy: opowiadanie, wyobraźnię, budowanie zdań i prezentowanie własnego pomysłu.

3. Tajny kod z guzików

Ustalcie kod, w którym cecha guzika oznacza czynność. Na przykład czerwony oznacza klaśnięcie, niebieski dotknięcie głowy, a guzik z czterema dziurkami obrót. Ułóż krótką sekwencję, a dziecko odczytuje ją ruchem.

Potem zamieńcie role: uczeń tworzy kod dla prowadzącego. W świetlicy grupy mogą przygotowywać dla siebie „zaszyfrowane powitania” albo krótkie układy ruchowe.

Ćwiczymy: zapamiętywanie zasad, odczytywanie symboli, planowanie kolejności i uwagę.

4. Guzikowa poczta

Przygotuj kilka kopert z prostymi oznaczeniami, np. kołem, trójkątem i kwadratem. Każda koperta ma otrzymać konkretną przesyłkę: „Dwa różne guziki”, „Trzy guziki, z których tylko jeden jest czerwony”, „Guzik większy od tego na obrazku”.

Jedno dziecko kompletuje przesyłkę, drugie sprawdza zgodność z zamówieniem. Ciekawy wariant to reklamacja: odbiorca wyjaśnia, co się nie zgadza i jak poprawić przesyłkę.

Ćwiczymy: rozumienie poleceń, kontrolowanie własnej pracy i rzeczowe komunikowanie błędów.

5. Obrazek, który zmienia znaczenie

Narysuj kilka prostych linii lub figur. Dziecko dokłada guziki, aby zmienić rysunek w konkretny obraz: dwa guziki stają się kołami pojazdu, oczami zwierzęcia albo owocami na gałęzi.

Następnie poproś: „Przesuń tylko dwa guziki, żeby powstało coś zupełnie innego”. Można pracować w parach: jedna osoba tworzy obraz, druga go przekształca i wyjaśnia swój pomysł.

Ćwiczymy: elastyczność myślenia, orientację przestrzenną i dostrzeganie różnych zastosowań tego samego elementu.

6. Projektanci guzikowych dróg

Na kartce zaznacz start, metę i kilka przeszkód. Dzieci układają z guzików drogę, ale muszą spełnić warunki, np. wykorzystać dokładnie dziesięć guzików, ominąć wszystkie przeszkody i zbudować jeden zakręt.

W świetlicy można dodać „budżet”: grupa otrzymuje ograniczoną liczbę guzików i wspólnie decyduje, jak je wykorzystać. Potem sprawdza trasę, prowadząc po niej palec lub małą figurkę.

Ćwiczymy: planowanie, rozwiązywanie problemów, współpracę i sprawność dłoni.

7. Guzikowe negocjacje

Każdy uczestnik otrzymuje kilka guzików oraz zadanie, np. zebrać trzy guziki w jednym kolorze albo cztery różne. Początkowy zestaw nie pozwala wykonać zadania, więc trzeba wymieniać się z innymi.

Dzieci ćwiczą konkretne wypowiedzi: „Potrzebuję niebieskiego guzika. Mogę oddać ci dwa małe”, „Czy taka zamiana ci odpowiada?”. Wspólnym celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której każdy ukończy swoje zadanie.

Ćwiczymy: proszenie, proponowanie, odmawianie i szukanie rozwiązania korzystnego dla obu osób.

8. Układanka przez telefon

Dwie osoby mają podobne zestawy guzików i kartki z prostą kratownicą. Jedna układa guziki, a następnie opisuje ich położenie. Druga odtwarza układ, nie widząc wzoru: „Duży czerwony guzik połóż w lewym górnym rogu. Pod nim umieść mały biały”.

Po odsłonięciu kartek dzieci porównują efekty i zastanawiają się, które wskazówki były pomocne. Zacznij od trzech guzików i małej planszy.

Ćwiczymy: precyzyjne wypowiadanie się, słuchanie, pamięć roboczą i pojęcia przestrzenne.

9. Guzikowy detektyw dotyku

Dziecko ogląda i dotyka kilku wyraźnie różniących się guzików. Następnie guziki trafiają do woreczka. Zadaniem jest odnalezienie wskazanego egzemplarza samym dotykiem, np. największego, wypukłego albo kwadratowego.

Można też losować guzik i opisywać go bez wyjmowania: „Jest mały, gładki i ma zaokrąglone brzegi”. Pozostali próbują wskazać jego odpowiednik na stole.

Ćwiczymy: różnicowanie dotykowe, opisywanie cech i skupienie uwagi.

10. Co tu się nie zgadza?

Ułóż ciąg guzików według zasady, np. mały–duży–mały–duży, ale celowo popełnij błąd. Dziecko odnajduje go, wyjaśnia i poprawia układ.

Nie podawaj od razu reguły. W trudniejszej wersji uczeń sam ją odkrywa albo proponuje dwie różne zasady, według których można uporządkować ten sam zestaw.

Ćwiczymy: dostrzeganie regularności, uzasadnianie odpowiedzi i samodzielne sprawdzanie.

11. Wspólna konstrukcja bez słów

Para otrzymuje guziki i zadanie: zbudować ogród, robota albo wymyślone stworzenie. Przez pierwszą minutę uczestnicy pracują bez rozmowy, dokładając po jednym guziku na zmianę. Nie przesuwają elementów położonych przez partnera.

Potem mogą porozmawiać i wspólnie dokończyć pracę. Warto zapytać: „Jak pokazywaliście swój pomysł?”, „Kiedy potrzebowaliście coś uzgodnić?”.

Ćwiczymy: obserwowanie drugiej osoby, naprzemienność, współpracę i komunikację niewerbalną.

12. Guzikowa maszyna

Narysuj na kartce maszynę z wejściem i wyjściem. Włóż do niej zestaw guzików, a po drugiej stronie pokaż zmieniony zestaw. Dziecko odkrywa, co robi maszyna. Przykładowo: zabiera jeden guzik, dodaje dwa, zamienia duży na mały albo przepuszcza tylko czerwone.

Po kilku próbach uczeń przejmuje rolę konstruktora i wymyśla własną zasadę, którą odgaduje prowadzący.

Ćwiczymy: odkrywanie reguł, przewidywanie wyniku i myślenie przyczynowo-skutkowe.

Na rewalidacji warto wybrać jedną zabawę i zmieniać jej trudność: zmniejszyć liczbę guzików, dodać wzór obrazkowy lub pozwolić dziecku wskazywać zamiast odpowiadać słownie. W świetlicy z tych samych pomysłów można zrobić stanowiska, między którymi dzieci przechodzą w małych grupach. Dzięki temu zwykłe guziki stają się materiałem do rozmowy, współpracy i samodzielnego kombinowania.

Polecamy szkolenie na temat organizacji i prowadzenia zajęć rewalidacyjnch.

Oferta tutaj

Na stronie są zarówno gotowe materiały do pobrania, jak i instrukcje pozwalające uczniom samodzielnie wykonać grę, ustalić jej zasady i przygotować własne warianty

Zakup pakiet takich gier do świetlicy szkolnej, na zajęcia rewalidacyjne lub do domu.

Kupisz TUTAJ