Specjalni

Kolorowa plansza, pionek i kostka mogą stać się początkiem rozmowy, ćwiczeń i wspólnego odkrywania. Dla ucznia to zaproszenie do zabawy. Dla nauczyciela — okazja, aby zaplanować zadania odpowiadające potrzebom konkretnego dziecka.

W przygotowanych materiałach wykorzystałyśmy motyw halloweenowej przygody. Kręta ścieżka prowadzi od startu do mety, a kolejne pola zachęcają do odpowiedzi i działania. Powstały wersje dla klas 1–3 oraz 4–8, z pytaniami o różnym poziomie trudności. Ostateczny wybór zadań powinien jednak wynikać z możliwości ucznia, jego zainteresowań i celu zajęć, a nie wyłącznie z oznaczenia klasy.

Dostosowanie zaczyna się od dziecka

Ta sama plansza może służyć uczniom, którzy potrzebują zupełnie innego wsparcia. Jedno dziecko samodzielnie przeczyta pytanie i rozwinie odpowiedź. Drugie skorzysta z polecenia przeczytanego przez nauczyciela, ilustracji lub dwóch odpowiedzi do wyboru.

Pytanie „Wymień dwa zwierzęta aktywne nocą” można więc zmienić w zadanie: „Wskaż zwierzę, które jest aktywne nocą”, pokazując odpowiednie obrazki. Uczeń może odpowiedzieć słowem, gestem, wskazaniem lub za pomocą swojego systemu komunikacji.

Dostosowanie obejmuje również wygląd materiału. Duża czcionka, wyraźne granice pól, krótkie polecenia i spokojne tło pomagają uporządkować zadanie. Ilustracje mogą podpowiadać temat pytania, ale powinny pozostawiać wystarczająco dużo miejsca na tekst. Gdy bodźców jest zbyt wiele, warto ograniczyć liczbę obrazków i kolorów.

Co sprawia, że gra angażuje?

Gra daje czytelny porządek: czekam na swoją kolej, rzucam kostką, przesuwam pionek, wykonuję zadanie. Każdy ruch oznacza mały etap, który można zakończyć i zauważyć.

Uczeń ma też wpływ na przebieg aktywności. Wybiera pionek, podejmuje decyzję, czasem prosi o podpowiedź. Nawet niewielki wybór może ułatwić włączenie się do pracy.

Nie każde dziecko lubi jednak rywalizację. Dlatego podczas zajęć można ustalić wspólny cel: doprowadzić wszystkie pionki do mety, zebrać określoną liczbę odpowiedzi albo rozwiązać zadania jako drużyna. Sukcesem może być samodzielna próba, poproszenie o pomoc czy spokojne poczekanie na swoją kolej.

Gra na zajęciach rewalidacyjnych

Planując wykorzystanie planszy, warto najpierw określić, co chcemy ćwiczyć. Dopiero potem dobieramy pytania, zasady i zakres pomocy.

Jeżeli celem jest rozwijanie komunikacji, możemy zachęcać do nazywania, opisywania i budowania krótkich wypowiedzi. Gdy pracujemy nad uwagą i pamięcią, uczeń może wysłuchać krótkiego polecenia, powtórzyć je lub wykonać dwa następujące po sobie kroki. Podczas pracy nad umiejętnościami społecznymi pojawia się przestrzeń do ćwiczenia naprzemienności, proszenia o wsparcie i reagowania na odpowiedzi drugiej osoby.

Gra pozwala również obserwować sposób działania dziecka: czy rozumie polecenie, jakiej podpowiedzi potrzebuje i kiedy zaczyna odczuwać zmęczenie. Takie obserwacje pomagają zaplanować kolejne spotkanie.

Mniej pytań, więcej czasu na odpowiedź

Nie trzeba wykorzystać całej planszy podczas jednych zajęć. Czasem kilka pól wystarczy, aby przeprowadzić wartościową rozmowę i przećwiczyć wybraną umiejętność. Warto zostawić czas na namysł, dopuścić podpowiedź i umożliwić pominięcie zadania. Pytanie, które okazuje się zbyt trudne, można uprościć. Temat, który wzbudza zainteresowanie — rozwinąć. Motyw przewodni również powinien pasować do grupy. Halloween można zastąpić jesienną wyprawą, podróżą po lesie albo przygodą ze zwierzętami, zachowując ten sam układ gry.

Dobrze dostosowany materiał daje uczniowi szansę na aktywny udział i pokazanie tego, co potrafi. A nauczycielowi pozwala połączyć atrakcyjną formę pracy z konkretnym celem edukacyjnym lub rewalidacyjnym.