Nauczyciel współorganizujący w przedszkolu – na czym polega jego praca?

Nauczyciel współorganizujący kształcenie nie jest osobistym opiekunem jednego dziecka ani osobą, która tylko siedzi obok niego podczas zajęć. Jest nauczycielem całej grupy i członkiem zespołu, który wspólnie planuje pracę, prowadzi zajęcia oraz tworzy dziecku warunki do możliwie samodzielnego uczestnictwa w życiu przedszkola.

Współprowadzi zajęcia i zabawy

Nauczyciel współorganizujący może prowadzić zajęcia razem z nauczycielem wychowania przedszkolnego. W praktyce oznacza to podział zadań, na przykład jedna osoba opowiada lub prezentuje nowe zagadnienie, a druga pokazuje materiał, modeluje wykonanie zadania, wspiera dzieci w małej grupie albo pomaga im zrozumieć polecenie.

Nie powinien jednak wykonywać zadaania za dziecko. Jego rolą jest tak dobrać pomoc, aby przedszkolak mógł zrobić jak najwięcej samodzielnie. Czasami wystarczy krótsze polecenie, dodatkowy pokaz, plan obrazkowy, wskazanie pierwszego kroku albo więcej czasu.

Wspiera funkcjonowanie dziecka w grupie

Praca nauczyciela współorganizującego nie ogranicza się do zajęć przy stoliku. Ważne są również swobodna zabawa, posiłki, czynności samoobsługowe, wyjścia, uroczystości i kontakty z rówieśnikami.

Nauczyciel obserwuje, w jakich sytuacjach dziecko potrzebuje wsparcia, a kiedy radzi sobie samodzielnie. Pomaga mu rozpocząć zabawę z innymi dziećmi, poczekać na swoją kolej, poprosić o pomoc, poradzić sobie ze zmianą aktywności albo zakomunikować potrzebę przerwy. Nie wyręcza jednak dziecka i nie izoluje go od grupy.

Pomaga dobierać metody i pomoce

Znając potrzeby oraz możliwości dziecka, nauczyciel współorganizujący podpowiada, jak zmodyfikować sposób prowadzenia zajęć. Może zaproponować:

krótkie i jednoznaczne polecenia,
podział zadania na mniejsze etapy,
plan dnia lub instrukcję obrazkową,
ograniczenie liczby elementów na karcie pracy,
możliwość odpowiedzi przez wskazanie, gest lub obrazek,
dodatkowy czas albo krótką przerwę,
odpowiednie miejsce w sali,
pracę w parze lub małej grupie.

Dostosowanie nie oznacza automatycznie przygotowywania zupełnie innego zadania. Często wystarczy zmienić sposób przekazania polecenia, liczbę przykładów, rodzaj pomocy albo oczekiwany sposób wykonania.

Uczestniczy w pracy zespołu

Nauczyciel współorganizujący bierze udział w przygotowaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka, opini o funkcjonowaniu dziecka oraz IPET-u. Przekazuje zespołowi swoje obserwacje, pomaga określić cele, planuje wsparcie i wspólnie z innymi nauczycielami ocenia jego skuteczność.

Warto zapisywać krótkie, konkretne informacje, na przykład: „Dziecko wykonało zadanie po pokazie”, „Samodzielnie poprosiło kolegę o zabawkę”, „W hałasie potrzebowało przerwy”. Takie obserwacje są bardziej przydatne niż ogólne stwierdzenia, że dziecko „radzi sobie dobrze” albo „nie współpracuje”.

Może prowadzić zajęcia specjalistyczne

Jeżeli posiada odpowiednie kwalifikacje, nauczyciel współorganizujący może prowadzić zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne, socjoterapeutyczne lub inne zajęcia wynikające z potrzeb dziecka i jego dokumentacji. Nie jest to jednak automatyczne zadanie każdej osoby zatrudnionej na tym stanowisku. Zakres zajęć ustala dyrektor, uwzględniając kwalifikacje nauczyciela oraz potrzeby dziecka.

Jak dobrze współpracować z innymi nauczycielami?

Najważniejsze jest wspólne planowanie. Nie musi ono oznaczać długich zebrań. Czasami wystarczy krótka rozmowa przed zajęciami:

Jaki jest dzisiejszy cel?
Co może być trudne dla dziecka?
Jakiej pomocy użyjemy?
Kto prowadzi poszczególne części zajęć?
Po czym poznamy, że wsparcie było skuteczne?

Dobrze, gdy nauczyciele wymieniają się rolami. Nauczyciel współorganizujący nie powinien zawsze siedzieć przy jednym dziecku, podczas gdy druga osoba prowadzi zajęcia. Może sam prowadzić fragment aktywności, pracować z całą grupą lub z kilkorgiem dzieci, a nauczyciel wychowania przedszkolnego w tym czasie może obserwować i wspierać dziecko posiadające orzeczenie.

Ważne jest także spójne reagowanie. Jeśli jedna osoba zachęca dziecko do samodzielności, a druga natychmiast je wyręcza, wsparcie staje się nieskuteczne. Dlatego warto wspólnie ustalić zasady pomocy, sposób komunikowania poleceń oraz reagowania w trudnych sytuacjach.

Dobra współpraca nie polega na sztywnym podziale: „to moje dziecko, a to twoja grupa”. Odpowiedzialność za edukację, bezpieczeństwo i uczestnictwo wszystkich dzieci ponosi cały zespół. Nauczyciel współorganizujący wnosi wiedzę dotyczącą specjalnych potrzeb edukacyjnych, ale skuteczne wsparcie powstaje dopiero wtedy, gdy jest częścią codziennej pracy całego przedszkola.