Guzikowe kody ruchowe. Zabawy z sekwencjami na rewalidację i do świetlicy

Guziki mogą służyć do czegoś więcej niż segregowanie, przeliczanie czy tworzenie obrazków. W naszych zabawach stają się znakami, które podpowiadają, jaki ruch wykonać. Czerwony guzik oznacza klaśnięcie, niebieski dotknięcie głowy, a beżowy obrót. Wystarczy odczytać kolejne symbole, aby zwykły rząd guzików zamienił się w krótki układ ruchowy.

Przygotowałyśmy trzy karty: instrukcję „Tajny kod z guzików”, zestaw sześciu sekwencji „Guzikowe kody ruchowe” oraz trudniejszą planszę z sześcioma kolorami. Można wykorzystać je na zajęciach rewalidacyjnych, w świetlicy, podczas zabaw integracyjnych lub jako krótką przerwę ruchową.

Co ćwiczymy podczas guzikowego kodowania?

Dziecko przygląda się symbolowi, sprawdza jego znaczenie i wykonuje odpowiedni ruch. Następnie przechodzi do kolejnego guzika, pilnując właściwej kolejności. To okazja do ćwiczenia koncentracji, odczytywania informacji wzrokowej, pamięci roboczej i planowania działania.

Zabawa pozwala też doświadczać, czym jest kod: umowny znak ma określone znaczenie, a sekwencja znaków tworzy instrukcję. Uczeń nie musi jeszcze czytać, aby samodzielnie odczytać taki zapis. Może również stworzyć własny kod i sprawdzić, czy druga osoba wykona go zgodnie z jego pomysłem.

Pierwsza karta: poznajemy tajny kod

Zaczynamy od trzech znaków i trzech czynności:

czerwony guzik: klaśnij;
niebieski guzik: dotknij głowy;
beżowy guzik: zrób obrót.

Na pierwszej karcie obrót oznaczono guzikiem z czterema dziurkami. Jeśli korzystamy z prawdziwych guzików, warto wybrać czerwone i niebieskie z dwiema dziurkami oraz beżowe z czterema, tak jak na ilustracji. Dzięki temu znaki będą jednoznaczne.

Najpierw pokazujemy pojedyncze guziki i wspólnie wykonujemy ruchy. Potem układamy dwa lub trzy elementy. Dziecko wskazuje każdy guzik i odczytuje kod od lewej do prawej. Nie trzeba się spieszyć. Na początku można nazywać czynności: „Klaśnięcie, dotknięcie głowy, obrót”.

Gdy zasada jest już znana, zamieniamy się rolami. Uczeń układa instrukcję dla nauczyciela. To dobry moment, aby celowo pomylić jeden ruch i zapytać: „Czy wykonałam twój kod prawidłowo?”. Dziecko może wskazać miejsce pomyłki i wyjaśnić, co należało zrobić.

Druga karta: od krótkiej sekwencji do dłuższego układu

Na drugiej karcie znajdują się gotowe kody o różnej długości. „Na rozgrzewkę” to trzy ruchy, a „Wielki finał” wymaga odczytania siedmiu guzików. Dzięki temu można dobrać zadanie do możliwości ucznia i stopniowo zwiększać trudność.

Niektóre układy zachęcają również do przyjrzenia się ich budowie. W „Guzikowym rytmie” dwa klaśnięcia pojawiają się przed dotknięciem głowy i po nim. „Lustrzany kod” ma taki sam układ kolorów czytany z obu stron. Warto zapytać: „Co zauważasz?”, „Które fragmenty się powtarzają?”, „Co pomaga ci zapamiętać tę kolejność?”.

Z tej samej karty możemy korzystać na kilka sposobów. Dziecko najpierw wykonuje ruchy, patrząc na wzór. Następnie układa identyczną sekwencję z prawdziwych guzików. W kolejnej próbie zapamiętuje krótki fragment, zasłania go i odtwarza bez podpowiedzi. Długość zapamiętywanego fragmentu dobieramy indywidualnie, zaczynając choćby od dwóch znaków.

Trzecia karta: sześć kolorów, sześć ruchów

Trudniejsza plansza wprowadza dodatkowe czynności. Zielony guzik oznacza tupnięcie, żółty uniesienie rąk, a fioletowy dotknięcie kolan. Na tej karcie o znaczeniu guzika decyduje kolor.

Zanim przejdziemy do długich sekwencji, warto osobno przećwiczyć nowe znaki. Nauczyciel pokazuje kolor, a dzieci wykonują ruch. Można też odwrócić zadanie: prowadzący unosi ręce, a uczeń wskazuje żółty guzik.

Dopiero potem odczytujemy gotowe kody. Jeśli cały rząd jest zbyt wymagający, zasłaniamy jego część kartką i pracujemy na krótszym odcinku. Możemy również podzielić sekwencję na fragmenty, przećwiczyć je osobno, a następnie połączyć.

Jeszcze kilka sposobów na zabawę

Ruch zamieniony w kod. Nauczyciel wykonuje krótki układ, np. klaśnięcie, tupnięcie i uniesienie rąk. Dziecko zapisuje go za pomocą guzików. Tym razem nie odczytuje instrukcji, lecz ją tworzy.

Detektyw pomyłek. Prowadzący wykonuje sekwencję z jednym błędem. Zadaniem ucznia jest odnalezienie pomyłki i pokazanie poprawnego ruchu. Potem role się odwracają.

Brakujący guzik. Dziecko ogląda krótki kod, po czym zamyka oczy lub odwraca się. Nauczyciel zabiera jeden element. Uczeń ustala, jakiego guzika brakuje i w którym miejscu powinien się znaleźć.

Kod dla drugiej grupy. W świetlicy zespoły układają własne sekwencje, a następnie wymieniają się nimi. Jedna grupa odczytuje układ, druga sprawdza wykonanie. W ten sposób może powstać wspólne ruchowe powitanie.

Dopisz dalszy ciąg. Nauczyciel rozpoczyna powtarzalny układ, np. czerwony, niebieski, czerwony, niebieski. Uczeń dokłada kolejne guziki według odkrytej zasady. Następnie wszyscy wykonują powstałą sekwencję.

Jak dopasować zabawę do ucznia?

Na zajęciach rewalidacyjnych nie musimy wykorzystywać od razu całej planszy. Dla jednego dziecka odpowiednim zadaniem będzie rozpoznanie dwóch znaków i wykonanie dwóch ruchów. Inne samodzielnie odczyta dłuższą instrukcję albo stworzy własną.

Legenda może pozostawać widoczna przez całą zabawę. Pomocne bywa wskazywanie kolejnych guzików palcem lub przesuwanie pod nimi małego znacznika. Jeśli uczeń ma trudność z rozróżnianiem kolorów, można dodać inne wyraźne cechy, np. kształt lub symbol, i przygotować odpowiadającą im legendę.

Ruchy również można zmieniać. Obrót zastąpić dotknięciem ramion, a tupnięcie stuknięciem dłonią w blat. Dzięki temu zabawę da się przeprowadzić także na siedząco i dopasować do możliwości ruchowych uczestników.

Do pracy wystarczą wydrukowane karty. Prawdziwe guziki przydadzą się przy odwzorowywaniu i tworzeniu własnych kodów, ale można zastąpić je dużymi papierowymi kołami.

Najwięcej pomysłów pojawia się wtedy, gdy oddajemy dzieciom możliwość ustalania zasad. Uczeń wybiera ruchy, układa znaki, sprawdza wykonanie i poprawia swoją instrukcję, jeśli okazuje się niejasna. Kilka guzików wystarczy, aby połączyć ruch z myśleniem i dać dzieciom okazję do tworzenia własnych zadań.

Karty z kodami pobierz TUTAJ

Polecamy szkolenie na temat organizacji i prowadzenia zajęć rewalidacyjnch.

Oferta tutaj

Na stronie są zarówno gotowe materiały do pobrania, jak i instrukcje pozwalające uczniom samodzielnie wykonać grę, ustalić jej zasady i przygotować własne warianty

Zakup pakiet takich gier do świetlicy szkolnej, na zajęcia rewalidacyjne lub do domu.

Kupisz TUTAJ