Specjalni

Zgodnie z Rozporządzeniem MEN z 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, nauczyciel dostosowuje wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia.

Zatem każdy nauczyciel na podstawie analizy dokumentacji ucznia, jego wytworów, analizy sprawdzianów, postępów, ale także na bazie obserwacji i konsultacji z innymi nauczycielami i specjalistami dostosowuje wymagania edukacyjne.

Podstawowym celem dostosowania wymagań jest przede wszystkim wyrównanie szans edukacyjnych uczniów oraz zapobieganie wtórnym zaburzeniom sfery emocjonalno-motywacyjnej. Dostosowanie polega przede wszystkim na modyfikacji procesu edukacyjnego, umożliwiającego uczniom sprostanie wymaganiom.

Dla kogo zatem konstruujemy dostosowania?

dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – na podstawie tego orzeczenia oraz ustaleń zawartych w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym,
posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania – na podstawie tego orzeczenia;
posiadającego opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub inną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wskazującą na potrzebę takiego dostosowania – na podstawie tej opinii;

nieposiadającego orzeczenia lub opinii wymienionych w pkt 1–3, który jest objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole – na podstawie rozpoznania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia dokonanego przez nauczycieli i specjalistów;

posiadającego opinię lekarza o ograniczonych możliwościach wykonywania przez ucznia określonych ćwiczeń fizycznych na zajęciach wychowania fizycznego – na podstawie tej opinii.

Dostosowania konstruowane przez nauczycieli powinny dotyczyć głównie form i metod pracy z uczniem, zdecydowanie rzadziej treści nauczania.
Nie mogą polegać na takiej zmianie treści nauczania, która powoduje obniżanie wymagań wobec uczniów z normą intelektualną. Nie oznaczają pomijania zagadnień zawartych w podstawie programowej, tylko ewentualne realizowanie ich na poziomie wymagań koniecznych lub podstawowych.
Nie mogą prowadzić do zejścia poniżej podstawy programowej, a zakres wiedzy i umiejętności powinien dać szansę uczniowi na sprostanie wymaganiom kolejnego etapu edukacyjnego.

Obszary dostosowania obejmują między innymi:

– warunki procesu edukacyjnego tj. zasady, metody, formy, środki dydaktyczne, pomoce dydaktyczne...

– organizację procesu nauczania (dostosowanie przestrzeni klasowej, dobór sprzętu, akcesoriów, wyeliminowanie dystraktorów, np. posadzenie ucznia słabosłyszącego w pierwszej ławce),

– warunki i sposoby sprawdzania poziomu wiedzy i umiejętności (metody i formy sprawdzania wiedzy i umiejętności i odpowiednio skonstruowane kryteria oceniania).

Przykłady zapisów dostosowań, które ułatwią pracę z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną:

1. Uproszczenie treści programowych, ale nie eliminowanie.

Uczniowie z lekką niepełnosprawnością intelektualną często mają trudności z przyswajaniem materiału o wysokim stopniu abstrakcji lub złożoności. Dlatego ważnym dostosowaniem jest upraszczanie treści – skupianie się na najważniejszych zagadnieniach, które mają kluczowe znaczenie dla opanowania danego tematu. Nie skupianie się na szczegółach i dostosowanie sposobów na realizację tych treści, ale także dobór czasu, który na nie poświęcamy,

Przykład: Podczas lekcji historii zamiast wymagać szczegółowej analizy wielu wydarzeń historycznych, nauczyciel może skupić się na kilku głównych wydarzeniach i przedstawić je w formie narracji lub opowiadania. Uczeń może otrzymać uproszczone materiały w postaci kolorowych ilustracji, map lub schematów, które pomagają lepiej zrozumieć chronologię wydarzeń.

Uzasadnienie: Uczeń z LNI może mieć ograniczoną zdolność do przetwarzania dużej ilości informacji, a uproszczenie materiału pozwala mu lepiej zrozumieć i zapamiętać kluczowe elementy. Dzięki temu uczeń nie jest przytłoczony nadmiarem informacji, co może wpłynąć na zwiększenie jego zaangażowania i motywacji do nauki.

2. Wydłużenie czasu na wykonanie zadań praktycznych, ale tylko kiedy uczeń jest w stanie skupić uwagę i utrzymać odpowiednią koncentrację na zadaniu.

Obszar z LNI może mieć problemy z koncentracją, a także wolniejsze tempo przetwarzania informacji. korzystaniem jest więc zapewnienie dodatkowego czasu na wykonanie zadań.

Przykład: Podczas sprawdzianu lub wykonania zadania praktycznego uczeń może otrzymać 50% więcej czasu na rozwiązanie zadań. Dodatkowo, nauczyciel może umożliwić uczniowi wykonywanie zadań w mniejszych porcjach, z przerwami, aby uniknąć nadmiernego obciążenia psychicznego.

Uzasadnienie: Zwiększenie czasu na wykonanie zadań pomaga uczniom z LNI zmniejszyć stres związany z presją czasową, która może negatywnie wpływać na ich zdolność do koncentracji. Dzięki temu uczniowie mogą spokojnie przemyśleć rozwiązania i uniknąć popełniania błędów wynikających z pośpiechu.

3. Zadania praktyczne zamiast teoretycznych

Uczniowie z LNI często lepiej radzą sobie z zadaniami praktycznymi niż teoretycznymi, ponieważ mają trudności z operowaniem pojęciami abstrakcyjnymi. Dlatego ważne jest, aby wprowadzać do procesu nauczania jak najwięcej zadań, które angażują zmysły i umożliwiają manipulowanie przedmiotami.

Przykład: Podczas lekcji biologii zamiast wymagać od ucznia teoretycznej wiedzy na temat fotosyntezy, można zaproponować mu wykonanie prostego eksperymentu – np. obserwowanie, jak roślina w wodzie zabarwionej na różne kolory przyjmuje barwę cieczy. Uczeń może zapisać obserwacje i wnioskować na ich podstawie.

Uzasadnienie: Uczniowie z LNI często potrzebują wizualnych i praktycznych przykładów, aby lepiej zrozumieć trudniejsze pojęcia. Eksperymenty i zadania praktyczne sprawiają, że materiał staje się bardziej namacalny i zrozumiały.

4. Wspomaganie z użyciem technologii

Technologia może być bardzo pomocnym narzędziem w pracy z uczniami z LNI, szczególnie jeśli chodzi o organizację pracy, komunikację oraz naukę. Dostosowaniem może być umożliwienie uczniom korzystania z tabletów, aplikacji edukacyjnych czy programów ułatwiających naukę.

Przykład: Uczeń, który ma trudności z czytaniem długich tekstów, może korzystać z oprogramowania, które zamienia tekst na mowę (syntezator mowy), co umożliwia mu słuchanie treści zamiast ich czytania. W przypadku trudności z pisaniem, można umożliwić uczniowi korzystanie z edytora tekstu z funkcją podpowiedzi i autokorekty. W przypadku trudności z czytaniem lektur można zaproponować skorzystanie z audiobooków.

Uzasadnienie: Wykorzystanie technologii pozwala uczniowi z LNI na większą samodzielność oraz umożliwia dostęp do treści, które byłyby dla niego trudne do przyswojenia w tradycyjny sposób. Technologia ułatwia przetwarzanie informacji i może wspierać ucznia w nauce na różnych etapach edukacji.

5. Ocena z naciskiem na proces, a nie wynik

Dla uczniów z LNI ważnym elementem dostosowań jest także zmiana sposobu oceniania. Warto skupić się na ocenie procesu nauki i wysiłku włożonego w wykonanie zadania, a nie tylko na ostatecznym wyniku.

Przykład: W przypadku sprawdzianu z języka polskiego nauczyciel może bardziej docenić próbę samodzielnego napisania wypracowania, uwzględniając poprawność konstrukcji zdań i logikę wywodu, a nie błędy ortograficzne, które mogą być efektem trudności poznawczych ucznia.

Uzasadnienie: Taki sposób oceniania motywuje ucznia do podejmowania wysiłku i prób, a jednocześnie nie zniechęca go, jeśli wynik nie jest doskonały. Dla uczniów z LNI ocena powinna być wsparciem, a nie źródłem frustracji.

Więcej o ocenianiu przeczytasz TUTAJ

Ponadto w pracy z uczniami z LNI świetnie sprawdzą się szablony, schematy, instrukcje, plany aktywności i możliwość korzystania z tablic manipulacyjnych. Taka forma pracy pomaga w organizacji zadań, kolejności wykonywania działań.

O wykorzystaniu tych pomocy przeczytasz TUTAJ

Przykłady takich schematów i szablonów:

O tym jak pracować z uczniem z lekką niepełnosprawnością intelektualną przeczytasz TUTAJ

Obszary do rozwoju i usprawniania uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną.

Polecamy nasze szkolenie i materiały szkoleniowe w formie teczki do pracy z uczniem z lekką niepełnosprawnością intelektualną.

Szkolenie z materiałami kupisz TUTAJ.

Polecamy szkolenie wraz z materiałami na temat dostosowań wymagań edukacyjnych

Kupisz `TUTAJ

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA

SZKOLENIE KUPISZ TUTAJ

SZKOLENIE ZAMÓWISZ TAUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

KUPISZ TUTAJ

Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

MATERIAŁY I SZKOLENIE DLA KLAS 1-3

MATERIAŁY I SZKOLENIE DLA KLAS 4-8

TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ

UCZEŃ SŁABOSŁYSZĄCY TUTAJ

DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ

KUPISZ TUTAJ

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ

SZKOLENIA I MATERIAŁY AWANS ZAWODOWY TUTAJ

PLANY I PROGRAMY PRACY NA NOWY ROK TUTAJ

NOWOŚCI SZKOLENIA Z MATERIAŁAMI- TECZKI

SZKOLENIA Z MATERIAŁAMI-NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNA

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE KLASY 1-4

KARTY PRACY ZAJĘCIA REWALIDACYJNE

NOWOŚCI SZKOLENIA Z TECZKAMI

ZAMÓW SZKOLENIE Z HIGIENY CYFROWEJ DLA NAUCZYCIELI I UCZNIÓW

Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów. KUPISZ JE TUTAJ

PRZYKŁADOWE PYTANIA I PROBLEMY NA EGZAMIN TUTAJ

Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ

Polecamy naszą nowość

KOMPLEKSOWA POMOC W PRACY Z UCZNIEM Z UMIARKOWANĄ I ZNACZNĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

Ale to nie wszystko, mamy dla Was coś specjalnego!!! Fachowo przygotowane materiały i dokumentację dla każdego nauczyciela na ścieżce rozwoju zawodowego.