Specjalni

Lekcja pokazowa to dla wielu nauczycieli źródło sporego stresu. Warto jednak pamiętać, że komisja nie oczekuje „perfekcyjnego spektaklu”, ale solidnego warsztatu i świadomego prowadzenia zajęć. Poniżej znajdziesz najważniejsze obszary oceny wraz z konkretnymi przykładami, które pomogą Ci lepiej przygotować się do takiej lekcji w ostatnim roku przygotowania do zawodu.

Poprawność merytoryczna

Komisja zwraca uwagę na to, czy przekazywane treści są poprawne, aktualne i adekwatne do poziomu uczniów. Liczy się nie tylko „co” mówisz, ale też „jak”.

Na plus:

poprawne używanie pojęć
wyjaśnianie trudniejszych zagadnień prostym językiem,
odwołanie do podstawy programowej w celach lekcji.

Na co uważać:

drobne błędy merytoryczne (uczniowie i komisja je wyłapią),
zbyt duże uproszczenia, które zniekształcają sens zagadnienia.

Przykład:
Jeśli omawiasz ułamki, pokaż nie tylko algorytm, ale krótko wyjaśnij sens matematyczny (np. na przykładzie pizzy lub podziału odcinka).

Realizacja celu zajęć

Cel lekcji to jeden z kluczowych punktów obserwacji. Komisja patrzy, czy działania na lekcji faktycznie prowadzą do osiągnięcia tego celu.

Na plus:

cel zapisany prostym językiem (np. „Uczeń potrafi rozwiązać równanie liniowe”),
działania na lekcji spójne z celem,
krótkie podsumowanie na koniec: „Czego dziś się nauczyliśmy?”

Na co uważać:

zbyt ogólne cele („Poznanie tematu…”),
brak wyraźnego domknięcia lekcji.

Przykład:
Jeśli celem lekcji jest nabycie umiejętności pisania krótkiej wypowiedzi argumentacyjnej, na zakończenie zajęć uczeń powinien faktycznie wykonać krótką pracę pisemną, a nie jedynie omówić zasady jej tworzenia.

Elastyczność nauczyciela - reagowanie na zmieniającą się sytuację w klasie i potrzeby uczniów

Komisja docenia, gdy nauczyciel potrafi odejść od „sztywnego scenariusza”, jeśli sytuacja tego wymaga.

Na plus:

skrócenie jednego ćwiczenia, gdy uczniowie potrzebują więcej czasu na inne,
zmiana formy pracy (np. z pracy indywidualnej na pary), gdy klasa traci uwagę,
dodatkowe wyjaśnienie, gdy widzisz, że część uczniów ma trudności ze zrozumieniem materiału.

Na co uważać:

trzymanie się scenariusza lekcji, mimo wyraźnych trudności uczniów ze zrozumieniem materiału.
ignorowanie sygnałów z klasy (znudzenie, chaos, pytania).

Przykład:
Jeżeli zaplanowano pracę indywidualną, a obserwacja wskazuje, że uczniowie mają trudności, warto przejść do krótkiego omówienia przy tablicy lub wspólnego rozwiązania przykładowego zadania.

Kultura osobista - postawa nauczyciela, szacunek wobec uczniów, sposób budowania relacji

Atmosfera na lekcji naprawdę ma znaczenie. Komisja zwraca uwagę na to, jak traktujesz uczniów – nawet w drobnych sytuacjach.

Na plus:

spokojne reagowanie na błędy („Spróbuj jeszcze raz”, zamiast „Źle”),
okazywanie szacunku – także wobec uczniów, którzy mają trudności,
docenianie wysiłku („Dobra próba”, „Widzę, że się starasz”).

Na co uważać:

ironiczne komentarze,
zniecierpliwienie lub podnoszenie głosu.

Przykład:
W przypadku błędnej odpowiedzi ucznia warto zastosować komunikat wspierający, np. „Dziękuję za próbę – przeanalizujmy wspólnie, w którym miejscu pojawiła się trudność”, zamiast formułować ocenę negatywną.

Komunikacja werbalna i niewerbalna - sposób mówienia, kontakt wzrokowy, mowa ciała

Na plus:

krótkie, konkretne polecenia (najlepiej jedno naraz),
mówienie w spokojnym tempie,
kontakt wzrokowy z całą klasą, nie tylko z „pierwszą ławką”,
otwarta postawa ciała (bez nerwowego chodzenia, krzyżowania rąk).

Na co uważać:

zbyt szybkie tempo wypowiedzi wynikające z napięcia lub stresu
nieprecyzyjne, ogólnikowe formułowanie poleceń (np. „zróbcie to jak zwykle”).

Przykład:
Zamiast: „Zróbcie to zadanie, jak zawsze”, powiedz:
„Otwórzcie zeszyty, zapiszcie temat i wykonajcie zadanie 3. – macie na to 5 minut”.

ROZMOWA PO LEKCJI

Dla wielu nauczycieli rozmowa po lekcji bywa bardziej stresująca niż sama obserwacja. Warto jednak potraktować ją nie jak „egzamin”, ale jak profesjonalną rozmowę o warsztacie pracy. Komisja zwykle chce sprawdzić, czy Twoje decyzje dydaktyczne były świadome oraz czy potrafisz je uzasadnić i zreflektować.

Poniżej trzy kluczowe obszary, które najczęściej pojawiają się w rozmowie.

Metody i formy pracy – dlaczego takie, a nie inne?

Komisja zapyta nie tylko jak prowadziłeś lekcję, ale dlaczego wybrałeś konkretne metody i formy pracy.

O co mogą zapytać?

Dlaczego zdecydowałeś/aś się na pracę w parach/grupach?
Czemu zastosowałeś/aś metodę burzy mózgów, mapy myśli?
Jak oceniasz skuteczność wybranych metod?

Jak odpowiadać – przykład:

„Zastosowałam pracę w parach, ponieważ zależało mi na zwiększeniu aktywności uczniów mniej pewnych siebie. W mniejszej grupie chętniej podejmowali próby odpowiedzi. Metoda okazała się skuteczna, choć w przyszłości lepiej doprecyzuję czas na wykonanie zadania.”

Na plus działa:

odwoływanie się do celu lekcji („Wybrałem metodę X, bo najlepiej wspierała realizację celu…”),
zauważenie, co zadziałało, a co wymaga poprawy.

Na co uważać:

odpowiedzi w stylu „bo zawsze tak robię”,
brak refleksji nad efektywnością metod.

Indywidualizacja nauczania – jak odpowiadasz na różne potrzeby uczniów?

Komisja zwraca szczególną uwagę na to, czy nauczyciel rozpoznaje zróżnicowane potrzeby i możliwości uczniów w klasie oraz potrafi adekwatnie dostosować metody, formy pracy i zadania.

O co mogą zapytać?

Jak wsparłeś/aś uczniów, którzy mieli trudności?
Co zaproponowałeś/aś uczniom pracującym szybciej?
Jak różnicujesz zadania?

Jak odpowiadać – przykład:

Uczniom, którzy szybciej wykonali zadanie, zaproponowałam dodatkową aktywność. Z kolei uczniom mającym trudności udostępniłam przykład rozwiązany krok po kroku.

Na plus działa:

pokazanie, że masz „plan B” dla różnych uczniów,
świadomość, że indywidualizacja to proces, a nie jednorazowy zabieg.

Na co uważać:

deklarowanie indywidualizacji bez konkretnych przykładów,
pomijanie tematu wsparcia dla uczniów słabszych lub zdolniejszych.

Narzędzia multimedialne (TIK) – nawet jeśli nie było ich na lekcji

Jeśli podczas obserwowanej lekcji nie korzystałeś/aś z narzędzi multimedialnych, komisja może poprosić Cię o wykonanie krótkiego zadania z użyciem TIK lub zapytać, jak mógłbyś/mogłabyś je włączyć do pracy dydaktycznej.

O co mogą zapytać?

Jakie narzędzia multimedialne wykorzystujesz w swojej pracy?
Jakie narzędzie zastosował(a)byś do utrwalenia tego tematu?
Czy potrafisz zaproponować prostą aktywność z użyciem TIK?

Przykłady dobrych odpowiedzi:

Do sprawdzenia wiadomości z lekcji wykorzystał(a)bym krótki quiz w aplikacji Kahoot.
Uczniowie mogliby podsumować temat w formie krótkiej notatki wizualnej w Canvie.
Do utrwalenia materiału zaproponował(a)bym ćwiczenie interaktywne.

Na plus działa:

znajomość 1–2 prostych narzędzi i umiejętność wskazania ich zastosowania,
pokazanie, że traktujesz TIK jako wsparcie procesu uczenia się, a nie „gadżet”.

Na co uważać:

deklarowania znajomości narzędzi, z których faktycznie nie potrafisz skorzystać,
zbyt skomplikowanych rozwiązań nieadekwatnych do wieku uczniów.

Rozmowa po lekcji to świetna okazja, by pokazać, że jesteś refleksyjnym praktykiem – osobą, która analizuje swoje działania i potrafi wyciągać wnioski. Nawet jeśli coś na lekcji nie wyszło idealnie, szczera i profesjonalna refleksja często robi lepsze wrażenie niż udawanie, że „wszystko było perfekcyjne”.

Przeczytaj również:

Wskazówki dla nauczyciela --> TUTAJ

Przepis na sukces --> TUTAJ

Lekcja pokazowa nauczyciela współorganizującego --> TUTAJ

Przygotowanie do zawodu nauczyciela po 31 sierpnia 2025 --> TUTAJ

Chcesz mieć poczucie, że jesteś naprawdę dobrze przygotowany/a? Skorzystaj z naszych publikacji o lekcji pokazowej z gotowymi scenariuszami zajęć. „Lekcja pokazowa nauczyciela na nowych zasadach” pomoże Ci zaplanować zajęcia zgodnie z aktualnymi wymaganiami i wejść na lekcję obserwowaną z większym spokojiem i pewnością siebie.

Teczkę możesz kupić TUTAJ