Nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym – co się zmieniło?

 

Nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym – co się zmieniło?

Od roku szkolnego 2026/2027 wchodzi w życie nowa podstawa programowa, która wprowadza kilka ważnych zmian w podejściu do edukacji uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym . Najważniejsze z nich dotyczą sposobu myślenia o nauczaniu, mniej „realizacji treści”, więcej realnego przygotowania do życia.

Najważniejsze zmiany:

1. Wyraźne odejście od „przedmiotów” na rzecz kompetencji
Zamiast skupiania się na konkretnych treściach, nacisk położono na rozwijanie kompetencji:

• językowych (komunikacja),
• matematycznych (praktyczne rozumowanie),
• cyfrowych,
• ruchowych .
  W praktyce oznacza to więcej nauki przez działanie – np. rozmowę, zakupy, korzystanie z technologii.

Nowe przedmioty.

Nie ma podzialu na godziny w nowej ramówce, o tym ile godzin przydzielić na poszczególne zajęcia na danym etapie edukacyjnym decyduje dyrektor szkoły. 

2. Wprowadzenie kompetencji przekrojowych
Nowością jest silne zaakcentowanie umiejętności potrzebnych w codziennym życiu:

• myślenie (rozwiązywanie problemów),
• relacje społeczne,
• radzenie sobie z emocjami i sobą .
  To podejście bardziej przypomina uczenie „jak żyć”, a nie tylko „czego się nauczyć”.

3. Duży nacisk na sprawczość ucznia
Podstawa podkreśla, że uczeń ma:

• podejmować decyzje,
• działać samodzielnie,
• widzieć sens swoich działań,
• brać za nie odpowiedzialność .
  Czyli mniej „wykonywania poleceń”, więcej realnego wpływu na to, co robi.

O sprawczości przeczytasz TUTAJ

4. Edukacja bliżej życia codziennego
Treści mają być maksymalnie praktyczne,  związane z funkcjonowaniem w domu, szkole i środowisku.
Większy nacisk na:

• samodzielność,
• relacje społeczne,
• uczestnictwo w życiu społecznym.

5. Silniejsze powiązanie szkoły z rodziną i środowiskiem
Podkreślono współpracę z rodzicami i przygotowanie ucznia do pełnienia ról społecznych oraz funkcjonowania w różnych wspólnotach .

6. Wartości i rozwój społeczny jako stały element edukacji i wychowania
Nowa podstawa wyraźnie akcentuje:

• empatię,
• odpowiedzialność,
• funkcjonowanie w grupie,
• dokonywanie prostych wyborów etycznych.

O procesie wychowawczym przeczytasz TUTAJ

W nowej podstawie programowej od 2026 roku mocno przesuwa się akcent: mniej „przerabiania materiału”, więcej realnego działania ucznia. I właśnie tu pojawia się pojęcie doświadczeń edukacyjnych.

Nie chodzi już o to, żeby dziecko wiedziało coś o świecie, tylko żeby miało okazję ten świat realnie przeżyć, sprawdzić, dotknąć i zrozumieć na własnych przykładach.

Czym są doświadczenia edukacyjne?

Najprościej: to takie sytuacje, w których uczeń uczy się przez działanie, a nie przez słuchanie.

To może być:

• eksperyment,
• projekt,
• rozwiązywanie problemu,
• wspólne działanie w grupie,
• obserwacja i wyciąganie wniosków.

Nowa podstawa programowa to przede wszystkim zmiana podejścia: od nauczania treści do wspierania rozwoju i samodzielności ucznia. Edukacja ma być bardziej praktyczna, bliższa codziennemu życiu i nastawiona na realne funkcjonowanie ucznia w społeczeństwie.

O doświadczeniach przeczytasz TUTAJ