W nowej podstawie programowej od 2026 roku mocno przesuwa się akcent: mniej „przerabiania materiału”, więcej realnego działania ucznia. I właśnie tu pojawia się pojęcie doświadczeń edukacyjnych.
Nie chodzi już o to, żeby dziecko wiedziało coś o świecie, tylko żeby miało okazję ten świat realnie przeżyć, sprawdzić, dotknąć i zrozumieć na własnych przykładach.
Czym są doświadczenia edukacyjne?
Najprościej: to takie sytuacje, w których uczeń uczy się przez działanie, a nie tylko przez słuchanie.
To może być:
- eksperyment,
- projekt,
- rozwiązywanie problemu,
- wspólne działanie w grupie,
- obserwacja i wyciąganie wniosków.
W nowej podstawie to nie jest dodatek – to rdzeń uczenia się. Dziecko rozwija się, bo:
- coś robi,
- podejmuje decyzje,
- popełnia błędy,
- próbuje jeszcze raz.
I to bardzo dobrze widać w zapisach o sprawczości – dziecko ma działać, a nie tylko wykonywać polecenia .
Jaka jest idea doświadczeń edukacyjnych?
Za tym stoi kilka bardzo konkretnych założeń:
Uczenie się = działanie
Dzieci uczą się najwięcej wtedy, gdy coś robią. Dlatego podstawa mówi o:
- eksperymentowaniu,
- badaniu,
- tworzeniu,
- rozwiązywaniu problemów.
Rozwój kompetencji, nie tylko pozyskiwanie informacji
Nie chodzi tylko o „wiem”, ale:
- potrafię współpracować,
- myślę krytycznie,
- radzę sobie z problemem,
- działam samodzielnie.
To są tzw. kompetencje przekrojowe, które rozwijają się naturalnie w działaniu .
Sprawczość ucznia
Uczeń ma mieć wpływ:
- wybierać,
- decydować,
- planować,
- działać.
Podstawa wprost mówi o podejmowaniu inicjatywy i odpowiedzialności za własne działania .
Jak realizować doświadczenia edukacyjne w praktyce?
Tu nie trzeba rewolucji – raczej zmiany myślenia.
Zamiast:
„Zrób zadanie 1, 2 i 3” Lepiej: „Jak możemy to sprawdzić?”, „Co by się stało, gdyby…?”
Kilka prostych zasad:
Zaczynaj od pytania, nie od tematu
- „Dlaczego lód się topi?”
- „Co sprawia, że rośliny rosną?”
Daj dzieciom działać
- manipulować,
- sprawdzać,
- testować.
Pozwól na błędy
To nie porażka – to część procesu.
Rozmawiaj po doświadczeniu
Najważniejsze pytania:
- Co się wydarzyło?
- Dlaczego?
- Co byś zrobił inaczej?
Łącz różne obszary
Jedno doświadczenie = matematyka + język + społeczne kompetencje.
A co z uczniami z umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną?
Tu ta zmiana jest jeszcze ważniejsza.
W podstawie dla tej grupy uczniów również kluczowe jest:
- uczenie się przez działanie,
- praktyczność,
- powtarzalność,
- odniesienie do codzienności.
Bo tu wiedza „oderwana od życia” po prostu nie działa.
Najważniejsze zasady:
1. Konkret zamiast abstrakcji
Zamiast „poznajemy pieniądze” → idziemy do „sklepu” i kupujemy.
2. Małe kroki
Jedno doświadczenie = jeden jasno określony cel.
3. Wielozmysłowość
- dotyk,
- ruch,
- obraz,
- dźwięk.
4. Powtarzalność
To samo doświadczenie kilka razy, w różnych sytuacjach.
5. Funkcjonalność
To, czego uczymy, ma się przydać:
- w domu,
- na ulicy,
- w sklepie.
Przykłady doświadczeń edukacyjnych
„Sklep”
- dzieci dostają „pieniądze”
- kupują produkty
- liczą, wybierają, decydują
rozwija:
- matematykę,
- komunikację,
- kompetencje społeczne
„Co pływa, a co tonie?”
- dzieci wrzucają przedmioty do wody
- obserwują
- wyciągają wnioski
rozwija:
- myślenie przyczynowo-skutkowe,
- język,
- ciekawość
„Plan dnia”
- dzieci układają kolejność czynności
- decydują, co po czym
rozwija:
- samodzielność,
- organizację,
- sprawczość
„Gotowanie”
- odmierzanie składników
- mieszanie
- próbowanie
rozwija:
- matematykę,
- motorykę,
- współpracę
„Rozwiązywanie problemu”
„Rozlała się woda – co robimy?”
- dzieci proponują rozwiązania
- testują je
rozwija:
- myślenie,
- odpowiedzialność,
- działanie
Dlaczego to jest ważne?
Bo dzieci nie zapamiętują najlepiej tego, co usłyszą. Zapamiętują to, co:
- zrobią,
- przeżyją,
- zrozumieją na własnym przykładzie.
A nowa podstawa dokładnie w tym kierunku idzie: mniej nauczania transmisyjnego, więcej sensownego działania.
Inspiracje do realizacji doświadczeń:
.jpg)
WIELKANOCNE STACJE ZADANIOWE- TUTAJ
%202%20(1).jpg)
KODOWANIE NA MACIE- TUTAJ
SYMBOLE NARDOWE Z DŁUGOPISEM 3D- TUTAJ
%202%20(3).jpg)
POZNAJEMY KARJE UNII EUROPEJSKIEJ- TUTAJ
%202%20(2).jpg)
PROJEKTY EDUKACYJNE- TUTAJ
SZKOLNA SPIŻARNIA- TUTAJ
.jpg)
SŁOIKI MOCY I WDZIĘCZNOŚCI- TUTAJ
%20(2).jpg)
ANIMACJA -CZEROWNY KAPTUREK- TUTAJ
%202%20(4).jpg)
MAKIETA LASÓW DESZCZOWY I EKO POJAZD- TUTAJ
PROGRAMOWANIE Z OSOBOTAMI- TUTAJ
%20(4).jpg)
ŚWIĄTECZNE OZODBY I STROIKI- TUTAJ
.jpg)
ŚWIĄTECZNE SKRZATY- TUTAJ
Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia w szkole ogólnodostępnej
Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia
.jpg)
Szkolenie oraz materiały do pracy z uczniem ze spektrum autyzmu znajdziesz TUTAJ
.png)
KALENDARZ AKTYWNOŚCI NAUCZYCIELA POCZĄTKUJĄCEGO KUPISZ TUTAJ
.png)
.png)
.png)
Jeśli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu opisu i analizy na 4 strony, to skorzystaj z naszych materiałów.
Przykładowy opis i analizę na 4 strony do edycji kupisz tutaj
Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów. KUPISZ JE TUTAJ
Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ
.png)
.jpg)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz