Specjalni

Nie trzeba być nauczycielem specjalistą, by pracować w zróżnicowanej klasie. Bo dziś… każda klasa jest zróżnicowana. I w każdej z nich uczą się dzieci o bardzo różnych możliwościach, predyspozycjach, potrzebach i trudnościach. Obok uczniów bardzo zdolnych są ci przeciętni. Obok dzieci neurotypowych – uczniowie w spektrum autyzmu, z ADHD, z trudnościami emocjonalnymi, z dysleksją, z niepełnosprawnością intelektualną czy chorobami przewlekłymi. Wszyscy razem – na jednej lekcji, w tej samej klasie.

Niełatwa rzeczywistość, ale nasza

Praca w takiej klasie nie jest łatwa. To fakt. Jest wymagająca. Często bywa frustrująca. Czasem wypalająca. Ale taka jest rzeczywistość współczesnej szkoły. I taka jest rola nauczyciela – towarzyszyć każdemu dziecku w jego drodze edukacyjnej, niezależnie od punktu wyjścia. Nie ma już odwrotu – czas pożegnać się z utartymi schematami, jednolitymi metodami i tempem lekcji „dla wszystkich”. Taka szkoła już nie działa.

Co się zmienia w pracy nauczyciela?

W zróżnicowanej klasie nauczyciel musi różnicować i indywidualizować:

- tempo pracy, by jedni nie czuli się znudzeni, a inni zostawieni w tyle,
- środki dydaktyczne i materiały, aby każdy miał dostęp do wiedzy na miarę swoich możliwości,
- ćwiczenia i zadania, by uwzględniały różne poziomy trudności,
- komunikację, by dotrzeć do każdego ucznia z jasnym, zrozumiałym przekazem.

To ogromna odpowiedzialność, ale też szansa na prawdziwie sprawiedliwą edukację, w której każde dziecko może odnaleźć swoje miejsce.

Nie jesteś sam

W zróżnicowanej klasie nie jesteś sam. Niezwykle ważne jest wsparcie:

- nauczyciela współorganizującego kształcenie, który pomaga dostosować treści i metody do potrzeb uczniów z orzeczeniem,

O pracy i zadaniach nauczyciela współorganizującego przeczytasz TUTAJ

- pedagoga specjalnego, który wskazuje strategie pracy i wspiera całą klasę,

O zadaniach pedagoga specjalnego przeczytasz TUTAJ

- całego zespołu nauczycieli i specjalistów, który współdziała na rzecz dobrostanu wszystkich uczniów.

Kluczowym elementem tej pracy są też dostosowania – indywidualne formy wsparcia, które pozwalają uczniowi funkcjonować w sposób jak najbardziej adekwatny do jego możliwości.

O dostosowaniach do wymagań przeczytasz TUTAJ

Czy są minusy?

Oczywiście. Praca w zróżnicowanej klasie to:

wolniejsze tempo realizacji niektórych treści,
trudne zachowania niektórych uczniów,
konieczność elastycznego podejścia do organizacji lekcji,
czasem modyfikacja planu zajęć „w locie”.

Ale to nie są wady – to cechy tej rzeczywistości, które trzeba zaakceptować i nauczyć się z nimi pracować.

Wszystkie dzieci są ważne

W zróżnicowanej klasie nie wolno mówić, że jedno dziecko traci przez inne. Takie myślenie prowadzi donikąd. Wtedy zawsze ktoś będzie „przez kogoś” stratny. A edukacja to nie gra o sumie zerowej. Tu każde dziecko ma takie samo prawo do uwagi, szacunku, wsparcia – bez konieczności zasługiwania na nie.

Szkoła to miejsce dla każdego ucznia, nie tylko dla tych, którzy nie sprawiają problemów. To nasza odpowiedzialność – tworzyć przestrzeń, w której każde dziecko może się rozwijać.

Edukacja to wspólna droga

By praca w zróżnicowanej klasie miała sens, potrzeba też:

rozmów z uczniami o neuroróżnorodności,
przygotowania ich na to, że niektórzy koledzy mogą inaczej reagować, potrzebować więcej wsparcia, mówić mniej lub głośniej,

O zachowaniach trudnych przeczytasz TUTAJ

Jak rozmawiać z uczniami o różnorodności i osobach z niepełnosprawnościami przeczytasz TUTAJ